Ode aan Layne Redmond, ‘moeder van de drum’

In memoriam, Layne Redmond, ‘mother of the drum’

Vandaag, 19 augustus, viert deze blog Layne Redmond, ‘grand dame’ van het herstorisch drummen, componiste, auteur, handdrumexpert en drumleerkracht. Het was zij die de poort tot de vrouwgeschiedenis alsook de passie en de spiritualiteit van het drummen heropende. Tot op de dag van vandaag her-inner-ert zij vrouwen aan de oorsprong van ritme en muziek: het resoneren op het pulserende hart- en bloedritme van onze moeder als embryo.

layne

Layne Redmond met één van door haar ontworpen tamboerijnen, gelanceerd door Remo.

De Amerikaanse Layne Redmond (19 augustus 1952 – 28 oktober 2013) raakte als kind gefascineerd door drumster Karen Carpenter, doch haar familie weerhield haar van ontwikkeling van deze passie. Na haar opleiding tot kunstenares vestigde ze zich in New York. Via lessen bij Glen Velez kwam ze in contact met de handdrum. Na een paar jaar richtte zij haar eigen vrouwengroep op, genaamd ‘The Mob Angels’. Hun doel was rituele liederen in de kijker te zetten. Tegelijkertijd verdiepte Layne zich in de geschiedenis van de drum. Ze ontdekte dat de handdrum werd uitgevonden en bespeeld door vrouwen. Redmond verzamelde de fragmenten van deze herstorische geschiedenis, ging de effecten van het drummen op ons lichaam na en bezocht musea over de hele wereld. Het resultaat bundelde ze in het boek, ondertussen een klassieker, met de titel ‘When the drummers were women: a spiritual history of rythm’.

boekLaynedrummerswomen

De bestseller ‘En de vrouwen waren drummers’, door auteur en experte Layne Redmond.

Het in 1997 uitgegeven werk is ondertussen vertaald in ondermeer het Nederlands, Duits en Italiaans. Hierop volgden de documentaires ‘When the drummers were women’ en ‘A sense of time’.

Layne (her)opende de deur naar dit kostbare en door mannen onderdrukte erfgoed. Ze maakte de drum nog bekender door zowel groepslessen als een educatief leerpakket te lanceren. Daarnaast componeerde ze een reeks albums waar ze de nadruk steeds meer op spiritualiteit legde. ‘Drum!’, het toonaangevende tijdschrift, nam haar als enige vrouw op in haar lijst van de 53 toonaangevende drummers van de jaren ’90. Een festival of conferentie over drummen zonder Layne Redmond werd onbestaande. Remo, ontwerper en verdeler van muziekinstrumenten, benaderde haar met het idee een handrumserie te construeren. Layne stelde haar voorwaarden en lanceerde een paar maanden later de ‘Signature’-reeks: drie tamboerijnen met het kenmerkende lotussymbool. Zij was de eerste drummer en vrouw die op deze manier een handdrumserie uitbracht.

Door de deur die Layne openzette, wandelden vrouwen die ondertussen gerenommeerde artiesten en lesgeefsters zijn geworden in het wereldwijde circuit van drummuziek: Christine Stevens, Marla Leigh Goldstein, Alessandra Belloni en Miranda Rondeau. Deze laatste draagt actief het erfgoed van Layne verder uit, haar eigen accenten in de verf zettende.

In memoriam, Layne Redmond, ‘mother of the drum’

Advertisements

Op zoek naar de wijze vrouw… (2)

Het zoeken naar de ‘wijze vrouw’ bleef me bij, sluimerde, zocht me op, leek dan weer ver weg doch was steeds dichterbij dan ik kon vermoeden…

Weggesneden rituelen, ontstolen informatie

Hoe meer ik de scherven van verhalen en rituelen bestudeerde alsook kritischer keek naar mijn eigen cultuur en de uitgedragen waarden naar vrouwen toe, hoe meer ik merkte dat mijn ‘schreeuw naar de wijze vrouw’ als nood en honger* werd gezien als normafwijkend. De weg gaande werd me duidelijke dat net mijn zoeken mijn grootste kracht en leidend kenmerk was.

Deze zaken vielen me op:

  • de medische wereld deelt de vrouwelijke hormonenbalans in twee fasen in: ‘menstruatie’ en ‘overgang’ met zwangerschap als ‘speciale situatie’. Tussendoor veranderen er echter meerdere zaken: rond je 35e neemt de hoeveelheid  progesteron langzamerhand af. Alle hormonen en hun ‘schommelingen’ hangen samen met ons immuumsyteem, stressverwerking, omgevingsfactoren,… Ik besloot me hierin meer te verdiepen.
  • de gehoorzaamheidscultuur werd me meer en meer duidelijk: ons wordt geleerd ‘nieuw’ en ‘innovatief’ te zijn, zich weerspiegelende in vacatureprofielen en reclames. Deze vraag naar ‘innovatie’ en ‘creativiteit’ baadt zogezegd in een cultuur voor nieuwe en vooruitstrevende ideeën.  In de praktijk zag ik  voortzetting van dezelfde ideeën, dezelfde produkten in een nieuwe verpakking. Er waren weinig plekken waar de woorden écht de praktijk ontmoetten.

Afbeeldingsresultaat voor wijze+vrouw

  • transformatiefasen: rondom me zag ik dat vrouwen rond de 30/35 à 40 jaar een gedaantewissel meemaken: ze wierpen een groot aantal beperkende normbeelden van zich af, gingen volledig voor een bepaald doel en konden zich beroepen op een pak ervaring, vergaard tijdens hun ‘jonge jaren’. Net op die leeftijd worden van de televisie onttrokken en zijn ze maatschappelijk ‘op retour’. Ik zag dat ze zich net dan onttrekken aan het normbeeld van de patriarchale maatschappij, een eigen innerlijk tempel creërende (een punt van stilte om naar het eigen leven te kijken), zelfvertrouwen ontwikkelden en versterkten. Net wanneer ze karakter begonnen te ontwikkelen, werden ze aan de kant geschoven. Hun zoeken, nu de overgangen en herkenningspunten er niet meer zijn, werd gepsychologiseerd als ‘depressie’ en ‘burn out’. Net wanneer vrouwen niet meer te manipuleren zijn, worden ze aan de kant geschoven. Waar vrouwen van elkaar gescheiden worden, kennis weggebrand is én het taboe om over ‘zwaktes’ en ‘vragen’ te praten, doet zich een leegheid, een uitholling voor.

Mijn ‘wijze vrouw’-zoeken, besefte ik, was nog maar net begonnen…

*ook gekend als ‘matrilineaire lijnen van inwijding’

De afgelopen maanden weerspiegelen een intense periode. Dank aan iedereen die links en rechts een tip, luisterend oor en/of opvang verschafte.

Bronnen:

Sölle, D. Mystiek en verzet. Ten Have b.v., Baarn, 1998.

Estés, Cl. P. De ontembare vrouw. Altamira, Haarlem, 1997.

© Debby Van Linden

Herstorisch rolmodel: Georgia O’Keeffe (1887-1986)

Ze exposeerde en werkte zo’n zes decennia, is het meest bekend vanwege haar prachtige bloemschilderingen met vloeiende lijnen en kleurcomposities, ontving de ‘Medal of Freedom’ (de hoogste eer voor een Amerikaans burger met uitzonderlijke capaciteiten) en bleef vooral zichzelf trouw, zeg maar ‘maagdelijk‘, qua ideëengoed en levensstijl.

Herstorische achtergrond

Georgia O’Keeffe kreeg, net als haar zussen, op jonge leeftijd van haar moeder twee zaken: een aantal boeken om te leren tekenen en schilderlessen. Zowel op de middelbare school als tijdens haar verdere studies legt ze zich toe op de schilderkunst. Wanneer ze een jaar heeft voltooid aan de Arts Students League in New York (1912), moet ze wegens gebrek aan financiële middelen stoppen.

O'Keeffe in haar herkenbare, 'maagdelijke' stijl: zwart-wit tenue en naar achter gebonden haartooi.

O’Keeffe in haar herkenbare, ‘maagdelijke’ stijl: zwart-wit tenue en naar achter gebonden haartooi.

De omwenteling (1917-1918)

Na een tijdje in de reclametekenkunst gewerkt te hebben, begint ze te corresponderen met een vroegere schoolvriendin, Anita Pollitzer. Deze toont haar werken aan Alfred Stieglitz, een bekende fotograaf met een expositieruimte voor moderne kunst in New York. Hij is onmiddellijk onder de indruk van haar werk en hangt een aantal ervan op in zijn ‘921’-galerie. O’Keeffe ontdekt dit, gaat de confrontatie met hem aan en verneemt dan dat zijn beslissing heeft geleid tot een eerste verkoop van haar schilderijen – een artistiek keerpunt. Stieglitz valt zowel voor haar artistieke uitingen als voor haar persoon en slaagt erin haar hart te ‘winnen’. Ondanks het grote leeftijdsverschil (meer dan 20 jaar) huwen ze in 1924. Zij staat erop haar eigen achternaam te behouden en ze leggen geen beloften van ‘respect, liefde en gehoorzaamheid’ af. Hij ontpopt zich tot grote steunfiguur en organiseert talloze exposities van haar kunstuitingen. In datzelfde jaar worden haar werken van bloemen bekend. Sommige critici vinden in haar vloeiende lijnen, intensiteit en diepgang erotische, sensuele en vrouwelijke kenmerken terug. Op de vraag ‘Waarom schildert u zo’n grote bloemen?‘ antwoord zij: ‘Maar u vraagt me toch ook niet waarom ik de rivier zo klein schilder?

'Oriental poppies' (1928)

‘Oriental poppies’ (1928)

De passie blijft…

Na het overlijden van Stieglitz verhuist deze talentvolle vrouw naar New Mexico – de woestijn en het landschap spreken haar enorm aan. Vandaaruit maakte ze vele reizen: o.a. naar Egypte, Griekenland en Japan. In Mexico zal ze ook Frida Kahlo ontmoeten.

'Red Canna' (1923)

‘Red Canna’ (1923)

Vanaf 1971 verminderd O’Keeffes zicht. Haar nieuwe assistent, Juan Hamilton, organiseert haar laatste exposities en brengt haar in contact met de kunst van het pottenbakken.

O'Keeffe met zilveren wijsheidsharen en geleefde lijnen die haar uitstraling vorm geven.

O’Keeffe met zilveren wijsheidsharen en geleefde lijnen die haar uitstraling vorm geven.

Haar leven als inspiratiebron

O’Keeffe vormt een herstorisch voorbeeld van kracht, speelsheid, levensintensiteit en ‘maagdelijkheid’, zowel in haar werken als haar persoonlijk leven. Haar ‘geheim’ uitte ze in de woorden:’Probeer de wereld te schilderen alsof je de eerste mens bent die er naar kijkt.’

© Debby Van Linden

Bronnen:

Frazier, N.(1990) Georgia O’keeffe. Brompton Books, USA.

(1993) O’Keefe: american and modern. Yale university press, London.

Ode aan de Vrouwe

Hierbij houd ik mijn kind boven de doopvont met ‘In den beginne… was er de Vrouwe…’

yoniblog

You are

maiden, mother, crone

You are

the light, the dark and everything in between

You are

my mother, my sister, my child

You are

Mary, Kali, Brigid, Isis, Hecate, Inanna

You are

the silence, the singing, the spirit

Many are your names

but You are One

© Debby Van Linden