Op zoek naar de wijze vrouw… (2)

Het zoeken naar de ‘wijze vrouw’ bleef me bij, sluimerde, zocht me op, leek dan weer ver weg doch was steeds dichterbij dan ik kon vermoeden…

Weggesneden rituelen, ontstolen informatie

Hoe meer ik de scherven van verhalen en rituelen bestudeerde alsook kritischer keek naar mijn eigen cultuur en de uitgedragen waarden naar vrouwen toe, hoe meer ik merkte dat mijn ‘schreeuw naar de wijze vrouw’ als nood en honger* werd gezien als normafwijkend. De weg gaande werd me duidelijke dat net mijn zoeken mijn grootste kracht en leidend kenmerk was.

Deze zaken vielen me op:

  • de medische wereld deelt de vrouwelijke hormonenbalans in twee fasen in: ‘menstruatie’ en ‘overgang’ met zwangerschap als ‘speciale situatie’. Tussendoor veranderen er echter meerdere zaken: rond je 35e neemt de hoeveelheid  progesteron langzamerhand af. Alle hormonen en hun ‘schommelingen’ hangen samen met ons immuumsyteem, stressverwerking, omgevingsfactoren,… Ik besloot me hierin meer te verdiepen.
  • de gehoorzaamheidscultuur werd me meer en meer duidelijk: ons wordt geleerd ‘nieuw’ en ‘innovatief’ te zijn, zich weerspiegelende in vacatureprofielen en reclames. Deze vraag naar ‘innovatie’ en ‘creativiteit’ baadt zogezegd in een cultuur voor nieuwe en vooruitstrevende ideeën.  In de praktijk zag ik  voortzetting van dezelfde ideeën, dezelfde produkten in een nieuwe verpakking. Er waren weinig plekken waar de woorden écht de praktijk ontmoetten.

Afbeeldingsresultaat voor wijze+vrouw

  • transformatiefasen: rondom me zag ik dat vrouwen rond de 30/35 à 40 jaar een gedaantewissel meemaken: ze wierpen een groot aantal beperkende normbeelden van zich af, gingen volledig voor een bepaald doel en konden zich beroepen op een pak ervaring, vergaard tijdens hun ‘jonge jaren’. Net op die leeftijd worden van de televisie onttrokken en zijn ze maatschappelijk ‘op retour’. Ik zag dat ze zich net dan onttrekken aan het normbeeld van de patriarchale maatschappij, een eigen innerlijk tempel creërende (een punt van stilte om naar het eigen leven te kijken), zelfvertrouwen ontwikkelden en versterkten. Net wanneer ze karakter begonnen te ontwikkelen, werden ze aan de kant geschoven. Hun zoeken, nu de overgangen en herkenningspunten er niet meer zijn, werd gepsychologiseerd als ‘depressie’ en ‘burn out’. Net wanneer vrouwen niet meer te manipuleren zijn, worden ze aan de kant geschoven. Waar vrouwen van elkaar gescheiden worden, kennis weggebrand is én het taboe om over ‘zwaktes’ en ‘vragen’ te praten, doet zich een leegheid, een uitholling voor.

Mijn ‘wijze vrouw’-zoeken, besefte ik, was nog maar net begonnen…

*ook gekend als ‘matrilineaire lijnen van inwijding’

De afgelopen maanden weerspiegelen een intense periode. Dank aan iedereen die links en rechts een tip, luisterend oor en/of opvang verschafte.

Bronnen:

Sölle, D. Mystiek en verzet. Ten Have b.v., Baarn, 1998.

Estés, Cl. P. De ontembare vrouw. Altamira, Haarlem, 1997.

© Debby Van Linden

Advertisements

Op zoek naar de wijze vrouw… (1)

Met het vorderen van de leeftijd, het verschijnen van de eerste wijsheidslijnen en de eerste zilveren haren, werd ik me meer bewust van ‘ouderdom’. En ineens was ze daar, dé vraag: ‘Welk beeld heb ik meegekregen van ‘de oude vrouw’? Was ik zelf dat beeld aan het worden? Welke rolmodellen heb ik in mijn cultuur ter beschikking?’ Ik voelde aan mijn theewater dat een nieuw onderwerp me te pakken had, dat ik ging graven, zoeken en uitpluizen tot ik zou voelen ‘ik ben er’.

‘Dé krachtige, oude vrouw’, ‘mijn oude, wijze vrouw’ waar zat ze?

crone

Een eerste bibliotheekbezoek met het onderwerp ‘ouder wordende vrouw’ stemde me triest: de boeken stonden geclasseerd bij ‘ziekte’, ‘klachten’ en/of ‘kwalen’. Was ouder worden gelijk aan ziekte? Wat ik vond, waren werken die in ofwel in de categorie ‘tips om zo lang mogelijk (er) jeugdig te blijven (uitzien)’ ofwel in de rubriek ‘medisch handboek voor gebrekkigen’ thuishoorden. Alhoewel de lichamelijke veranderingen niet te ontkennen zijn, trof het me geen enkel boek te vinden over de voordelen van ouder worden, van ‘rijpen’ en ‘narijpen’…

Ik stelde een aantal dingen vast:

  • de reguliere werken over ‘ouderdom’ zouden me niet vooruithelpen
  • de oudere vrouwen in mijn omgeving waren allesbehalve ‘oud en afgeschreven’, ze bezaten een wijsheid en levenservaring waar ik op tijd en stond graag tegenaan leunde
  • in onze cultuur staat ‘ouderdom’ op gelijke voet met ‘aftakeling’
  • in de media zie ik weinig oude(re) vrouwen: op enkele uitzonderingen na verdwijnen vrouwen van het scherm en uit de tijdschriften vanaf zo’n 35 jaar.

heks23

  • de oude vrouw in sprookjes en verhalen is per definitie oud, lelijk, kwaadaardig en listig – en dus een gevaarlijke heks (‘Hans en Grietje’) – ofwel een stiefmoeder die concurreert met haar stiefdochter vanwege haar schoonheid (‘Sneeuwitje’)
  • daar waar mannen met grijze haren in onze cultuur ‘gedistingeerd’ en ‘matuur’ worden genoemd, wordt een vrouw met het rijpen van de leeftijd ‘(sexueel) onaantrekkelijk’

Uit ervaring met het vorige thema dat aan me trok, wist ik dat de sleutel naar vrouwenkracht lag in het verder zoeken, mijn vraag naar een gezond beeld van de oudere vrouw te blijven stellen, te gaan graven in de diepte van de geschiedenis, de beelden die ik nu had in een ander licht te houden, te speuren naar symbolen, verhalen, andere culturele gebruiken en rituelen… kortom: een ‘herstory‘ bijeensprokkelen, een krachtig erfgoed dat ik vervolgens kon internaliseren.

© Debby Van Linden