Ons lichaam: de wijsheid van ‘vier vrouwen in elke vrouw’

Vrouwen die actief hun wijsheid, kennis en levenservaring doorgeven en hierbij vrouwen dichter bij zichzelf en hun kracht brengen, zet ik graag in de kijker… Ria Beyens van VrouwenBron draagt op haar manier het cyclisch herstorisch erfgoed uit.

Na de persoonlijke zoektocht naar het matriarchaal eren van mijn menstruatie, besloot ik ‘Vier vrouwen in elke vrouw’ te volgen als verdieping. Ik wilde deze keer niet zelf het (verdere) opzoekwerk doen, maar de kennis en inspiratie ontvangen én met andere vrouwen in vertrouwen kunnen delen en ‘zijn’ over dit onderwerp. ‘Vier vrouwen in elke vrouw‘ sloot bij mijn wensen over de kracht van de vrouwencyclus aan.

Wat komt aan bod?

De cursus begint met de documentaire ‘The moon inside you’, een verfilming van de persoonlijke zoektocht van Diana Fabianova. Deze jonge vrouw neemt het culturele taboe op menstruatie én haar eigen menstruatiepijn als uitgangspunten om, zowel innerlijk als uiterlijk een reis naar het vrouwelijke aan te vatten.

Vervolgens komt de cyclus letterlijk binnen handbereik via het spel ‘Vier vrouwen in elke vrouw’. Ria legt, met openheid voor vragen en het vertellen van ervaringen, de vier fasen van de cyclus uit (pré-ovulatie, ovulatie, pré-menstruatie en menstruatie) en verbind deze met de maanfasen, seizoenen, de vier vrouwelijke levensfasen en vier vrouwelijke archetypes.

riacyclus

De verbinding tussen de verschillende cyclusfasen, seizoenen, levensfasen en archetypen via het spel ‘Vier vrouwen in elke vrouw’.

Vanuit dit geheel wordt dan het verband gelegd met ons groots vrouwelijk prehistorisch erfgoed. Per fase wordt er vertrokken vanuit de vrouwelijke biologie en worden daarmee verweven cyclische velden van gevoelens, denken, spiritualiteit en seksualiteit zichtbaar. Ria geeft uitleg met woord en beeld: de anatomie van het vrouwelijk bekken, de baarmoeder en vulva, de hormonen,… worden met behulp van nagemaakte modellen getoond en benoemd.

baarmoederviltmetroosjes

Onze baarmoeder op grootte, gemaakt van vilt en wol*.

Ria vult aan met voedingsadvies, herkenbare voorbeelden van gedragsuitingen en emoties én hoe hiermee constructief om te gaan. Maandverband, tampons, de menstruatiecup,… worden vervolgens getoond en toegelicht. Spirituele en intuïtieve invloeden van ons ‘weten’ wordt op een herkenbare en humoristische manier toegelicht.

Wie geeft deze cursus?

Ria Beyens is moeder, echtgenote, vroedvrouw (15 jaar ervaring met thuisbevallingen en zwangerschaps- & kraambedbegeleiding ) en herboriste.

riafoto

Als initiatiefneemster, inspiratrice en medehoedster van VrouwenBron vzw draagt Ria mee herstorisch erfgoed uit. Het vrouwelijke pad bewandelen en ontsluieren is de rode draad in haar hele zijn. Ze verbindt archeologie en geschied-en-is, met biologie en fysiologie, met sociologie en zelfontplooiing, met rituelen en sjamanistische spiritualiteit, tot sleutels die uitnodigen tot voller vrouw zijn, tot ontdekken van de geheimen in jezelf, waardoor je kijk op de wereld en op jezelf voorgoed verandert.

riaboekgesloten
De cyclus in samenhangende opbouw in fotoboekvorm alsook de baarmoeders* van vilt en wol zijn creaties en verwezenlijkingen van Ria.

Persoonlijk proces en ervaring

De persoonlijke zoektocht van Diana herkende ik ten volle: deze transitie en periode van ‘wakker worden’ heb ik een tijd geleden ten volle beleefd. Het culturele taboe (‘Menstruatiebloed is vies!’, ‘Je moet het verbergen!’ en ‘Pas dat je niet lekt!,…)  waren mij zeer bekend. Naast het ontdekken van het minachten van het menstruatiebloed en de cyclus, had ik ook nood aan positieve, erende en respectuitdragende informatie. Daarnaast had ik behoefte om te delen met andere vrouwen: er is immers voor mij geen krachtigere en mooiere be-leven-is over vrouwenprocessen dan met vrouwen samen te zijn hierover.

‘Vier vrouwen’ in elke vrouw was voor mij een bad van verdieping en verinnerlijking: zonder zelf aan het roer te staan, kon ik informatie en ervaringen integreren en binnen nemen. Dit hielp om mijn kwaadheid naar al het menstrueel erfgoed dat mij ontnomen werd verder te (h)erkennen en deze woede om te zetten in een nieuw begin. De samenhang tussen de verschillende fasen én de humoristische aanpak plus het kunnen delen in een veilige emotionele omgeving, maakte dat ik me amuseerde, op een dieper niveau de verbanden kon zien en beleven en een aantal ervaringen kon kaderen. ‘Vier vrouwen in elke vrouw’ is een model dat ik, in alle vrijheid en op mijn eigen tempo, in het leven van alledag en in elke cyclusfase, kan raadplegen als anker, kapstok en als symbool van levend, bezield herstorisch erfgoed dat ik tegelijkertijd zelf ben én uitdraag.

Bijkomende informatie en bronnen:

Website Vrouwenbron vzw met info over data van de cursussen tref je hier, net als de facebookgroep. Ria contacteren kan via riabeyens@gmail.com

*Deze kunnen aangekocht worden via deze link of op de cursus.

© Foto’s: Ria Beyens
© tekst: Debby Van Linden
Advertisements

Gij, vrouw…

Gij, vrouwIk zie u…. een ieniemieniemens…Gij komt ter wereld en de eerste vraag die iedereen de kersverse ouders stelt is: ‘Is het een meisje of een jongen?’. U bent ‘een kind’, maar in deze cultuur weet men niet hoe zich naar ‘een kind’ te gedragen. ‘t Is een meisje.’ en prompt krijgt u de kledij die ‘past’: kleedjes in roze. Vervolgens wordt uw huilen gelabeld als ‘verdrietig’, hetzelfde huilen van uw broer als ‘Hij is boos!’ Gij, gij weet het nog niet, gij zijt tweederangsburger…

Gij, vrouw… Ik zie u… een opgroeiend kind… Gij leert de code van ‘een braaf meisje’ te zijn: met uw beentjes toe zitten, weinig plaats innemen, niet teveel willen,… ‘Sais belle.’ beperkt uw bewegingsvrijheid, uw stem en uw toekomstmogelijkheden. Het speelgoed waarmee gij moogt spelen, benadrukt dezelfde idealen. Gij, gij verzet u mogelijk dikwijls en wordt dan ‘lastig’ genoemd. Gij, gij zijt tweederangsburger…

Gij, vrouwIk zie u… als jonge meid van 11 jaar: vol vuur, straffe uitspraken en een eigenzinnige, nieuwsgierige blik op de wereld. Gij, gij zijt ongebreideld wild, gedurfd en passievol. En ik, ik deel graag in uw ‘zotte momenten’ en grootste dromen, pijnlijk en hartverscheurend wetende dat ze snel zullen gesnoerd worden… Gij, gij zijt tweederangsburger…

Gij, vrouwIk zie u… gij zijt nu een jonge vrouw: uw eerste menstruatie luidt een bikkelharde confrontatie in met een cultuur die uw initiatie tot vrouw-zijn medicaliseert en opsluit in de kast der taboe. Gij leert al snel, dat wat gij ook doet, het nooit ‘goed’ is, dat gij nooit ‘goed’ zijt. Op het vlak van seksualiteit wordt uw lichaam een lustobject, losgetrokken van wie gij zijt. Stelt gij u onderzoekend op naar mannen, krijgt ge ‘slet’ als etiket opgeplakt, gedraagt ge u behoudender dan zijt ge ‘een non’: gevangen in een wereld van dualisme zie ik u spartelen en zoeken naar een eigen identiteit. Het contrast tussen de u vertelde sprookjes en filmvoorbeelden van ‘de prins op het witte paard’ en de toenemende incidenten van seksuele bepoteling, straatintimidatie, misogyne humor en inbreuk op uw lichaam maken u bang en onzeker. Ge leert dat ge enkel begerenswaardig zijt als een man u aantrekkelijk vind en ge merkt snel dat ‘slimme’ vrouwen en vrouwen ‘met een mening’ niet als aantrekkelijk worden gezien – ‘beauty and brains and feeling’ m.a.w. ‘mens-zijn’ mag niet getoond worden om een man te strikken. De ‘girl power’ waarover ge leest, blijkt een dun laagje vernis over een hardnekkige realiteit van schoonheidsidealen en druk om mannen vooral te behagen. Uw adolescentie blijkt het kruispunt van uw persoonlijke en politieke leven te zijn waarbij uw eigenwaarde in elkaar stuikt. Gij, gij zijt tweederangsburger…

Gij, vrouwik zie u… studerende, hard studerende met het oog op een beloftevolle toekomst. De ideeën die ge opneemt, handelen over de helft van de mensheid. Ook hier leert gij: ‘de man is de norm, gij zijt de afwijking.’ Maar gij gelooft en zijt hoopvol en denkt: ‘Als ik me bewijs, zullen ze wel anders denken.’ En gij doet nog beter uw best, doch de oorzaak van het gedachtegoed dat uw cultuur vormt, heeft u al aan de kant geschoven als ’emotioneel dus onbekwaam’. En gij zet uw eerste stappen in de werkwereld en ontdekt dat ge minder, veel minder betaald wordt. Dat de ongewenste intimiteiten en misogyne grappen ook hier aanwezig zijn. Dat ge nergens veilig zijt, zelfs niet in uw eigen huis. Dat als ge uw gedacht op tafel legt, ge ‘een bitch’ zijt en als ge zwijgt u op uw evaluatie ‘een tekort aan initiatief en betrokkenheid’ wordt verweten. Ge kunt het weer niet ‘goed’ doen. Gij, gij zijt tweederangsburger…

Gij vrouwIk zie u… bevallen en moeder worden. Uw lichaam gemedicaliseerd, psychisch zijt ge verstoken van informatie en steun i.v.m. de grote initiatierite die ‘moeder worden’ inhoudt. Eénmaal ge hebt leren zwemmen in de woelige zee die deze nieuwe levensrol met zich meebrengt, zwengelt de cultuur elke fout, achterstand of afwijking van uw kind(eren) bikkelhard uw kant tegemoet met ‘Het is de schuld van de moeder!’ Naast uw loodzwaar takenpakket binnen het ideaal van volmaaktheid bent u ook nog eens de zondebok. En weer kunt u niets ‘goed’ doen: volgt u het zelfopofferende Maria-ideaal, dan krijgt u het verwijt ongezond bij uw kind(eren) betrokken te zijn. De gevangenis van ‘de volmaaktheid’ is behangen met onrealistische foto’s van de goede moeder. Combineert u én huishouden én kinderzorg met betaald werk, wordt u een ‘ijskastmoeder’ genoemd die geen tijd voor haar kind(eren) heeft. De psychotherapie zal later uw kind als ‘genezen’ beschouwen als zij/hij u, wederom, van alles wat er mis ging in het leven, de schuld geeft. Gij, gij zijt tweederangsburger…

Gij, vrouwIk zie u… bewust kiezen om geen kinderen op wereld te zetten. Gij, gij wordt beschouwd als ‘raar’, ‘egoïstisch’, ‘zielig’ en ‘koud’. Uw keuze, uw identiteitsbepaling wordt gezien als ‘afwijkend’. Gij merkt al snel dat er met weinig mensen over dit taboe kan gesproken worden. Gij leert nogmaals… gij zijt tweederangsburger…

Gij, vrouw… Ik zie u… een andere wending in uw leven zoeken, het cultureel erfgoed induiken. Gij, gij leert al snel History: de geschiedenis van en door mannen, voorgeschoteld als ‘dé geschiedenis’. Mogelijk zoekt ge verder en verneemt ge over uw voormoeders: hoe ingenieus en talentvol ze waren, hoe ze hebben geleden, hoe ze bijna zijn uitgemoord en verbrand, hoe ze hebben gevochten voor alles dat gij nu kunt en hebt: scholing, stemrecht en eigen bezit. Gij, gij leert dat uw voormoeders’ verhalen en persoonlijkheid werden weggemoffeld en uitgebannen uit het collectief onbewuste. Gij, gij werd niet geleerd over deze vrouwen – gij hoorde immers geen identiteitsgevoel en dus ook geen geschiedenis te hebben. En gij ziet nogmaals… gij zijt tweederangsburger…

Gij, vrouw… Ik zie u… oude, wijze bes. Vanwege uw leeftijd en uiterlijk wordt ge tot ‘oude doos’ gebombardeerd. Uw wijsheid en levenservaring, zichtbaar op uw gelaat en in uw zilveren haren, is niet welkom in deze maatschappij. Gij wordt van het TV-scherm gegooid en onmiddellijk vervangen door een jonger model. Gij word geacht te ‘verdwijnen’, u kleurloos te kleden. ‘Nu ge niet langer vruchtbaar zijt, zijt ge niet langer van nut’ luidt de boodschap. De initiatierite die ‘overgang’ noemt, wordt als een zoveelste ‘vrouwenprobleem’ gezien: uw lichaam wordt weer eens gemedicaliseerd, uw psychische nood aan informatie en steun wordt in de kast die ‘taboesfeer’ noemt, opgeborgen achter grendel en slot. Gij, gij zijt tweederangsburger…

Gij, vrouw ik zie u en wens u toe achter het gordijn van het toneel waarop uw leven zich afspeelt te kijken. Achter het doek bevind zich een cultuur die gedijt op vrouwen die geestelijk, lichamelijk en psychisch van elkaar afgescheiden zijn, een cultuur die gedijt op ‘verraad’, ‘verlies’ en ‘scheiding’ van en tussen vrouwen, een cultuur die verdeeldheid tussen vrouwen en onderlinge rivaliteit aanmoedigt, een cultuur die emotionele isolatie in de hand werkt. Ik wens u vervolgens het ontsteken van een heilige woede toe: zo heilig dat we met z’n allen, een ketting van verbondenheid vormende, naar de Wetstraat trekken. Daar, terwijl de economie in elkaar stuikt, kamperen we tot we gelijk loon hebben. Hoe heilig is uw woede?

© Debby Van Linden

Bronnen:

  • alle vrouwen van vandaag en gisteren, die me steunen en zorg bieden: uw woorden, blik, gebaren en vrouwenkracht eer ik graag als bron.
  • Debold, E. Dochters & moeders: over een nieuw en inspirerend verbond. Forum, Amsterdam, 1994.

Ons herstorisch lichaam (5): de ‘bloody days’ als erf-goed*

Verder duikend in de boeken kwam ik een aantal wijze en verrassende zaken over menstruatiebloed en de cyclus tegen: mijn beeld van ‘evolutie’ veranderde en ik probeerde nieuwe bewoordingen uit…

De cyclus

– de menstruatiecyclus wordt ook wel ‘dans van het leven’ genoemd: geen ‘dans’, geen ‘leven’, geen evolutie (geen kinderen en ook geen genen om door te geven!).

– Onze cyclus uit zich als een teken van gezondheid daar wij veranderen en juist dit transformeren wijst op beweging en stroming. Starheid, vastzitten,… zijn tekens die wijzen op disharmonie.

– als vrouw scheppen wij zo’n 35 jaar van ons leven via één van de krachtigste ritmes: we laten onze ideeën rijpen (net als een eitje), laten los wat niet meer nodig is en vernieuwen (menstrueren). Kort gezegd: wij zijn alchemisten. Niet voor niets zijn de alchemistenkleuren: wit, rood en zwart – overeenkomende met de vrouwenfasen ‘meisje’, ‘moeder’ en ‘wijze vrouw’.

– menstrueren verbindt ons met andere vrouwen: na een kleine periode zullen samenlevende vrouwen gelijktijdig gaan menstrueren. Kortweg:wij zijn verbonden door middel van onze cyclus, wij zijn ‘bloed-verwanten’.

download

Ons bloed

– menstruatiebloed is rijk aan stikstof en mineralen: verdund met koud water is dit de ideale plantenvoeding! Vroeger werden menstruerende vrouwen het veld opgestuurd om al bloedend de aarde te voeden, zo was men zeker van een goede oogst.

– menstrueren noemen we in onze cultuur ‘ongesteld zijn’: ik beklemtoon eerder ‘welgesteld’ daar menstrueren een onmetelijke rijkdom in zich draagt: bloed is leven.

– mama’s bloed en slijm zijn één van de eerste geuren die we kennen: wanneer we geboren worden, zijn we bedekt met deze substanties. Tijdens onze groeiperiode in haar buik, voeden we ons met haar bloed – de ‘rode draad’ van het leven.

– de menarche vormt een belangrijke overgangsfase die in sprookjes haar plaats vind: die eerste bloeding is belangrijk en vormt de motivatie om een andere wereld te gaan verkennen-  het bloeden komt echter niet of onrechtstreeks aan bod in het verhaal- in ‘Roodkapje’ (‘met haar rode kap het bos ingaande’), ‘De kleine zeemeermin’ (zij duikt naar de ‘bovenwereld’ van mensen), ‘Alice in wonderland’ (Alice maakt kennis met de kracht van dromen) en ‘Doornroosje’ (zij prikt zich aan het spinnewiel, bloedt en valt in slaap).

– in haar transformatieprocesproces (met research en rondreizen) naar eerbetoon van menstruatiebloed en vrouwenkracht, maakte kunstenares Vanessa Tiegs onder de naam ‘Menstrala‘ 88 prachtige kunstwerken. Haar verf? Menstruatiebloed.

Tot slot…

Door intens te duiken in dit onderwerp, lostte langzaam een dikke mist van Westerse ideëen en verinnerlijkte socialisatie op. Een overgangsritueel als jong meisje of samenkomsten in de menstruatiehut had ik niet, wel kon ik mijn eigen proces en rituelen vorm geven, mijn herstorisch erfgoed eren…

*Momenteel zoek ik bronnen i.v.m. ‘de overgang’, indien u links/boeken/tips… hebt, nodig ik u vriendelijk uit deze te delen via mail.

© Debby Van Linden

Bronnen:

Volgende boeken gebruikte ik als naslagwerken. Het boek ‘Dochters van de maan’ vind ik qua kwaliteit, leesbaarheid en (h)erkenning betreffende menstruatie het best, ‘The wise wound’ is psychoanalytisch-wetenschappelijk, doch drukt het ongenoegen over het menstruatietaboe en het grote gebrek aan onderzoek gedurende lange tijd zeer goed uit.

Angier, N. (1999). De vrouw. Uitgeverij Prometheus, Amsterdam.

De Beauvoir, S. (2000) De tweede sekse (boek twee). Bijleveld, Utrecht.

Estes, Cl. P. (2000). De ontembare vrouw. Uitgeverij Altamira-Becht BV, Haarlem.

Hales, D. (2000). Vrouwbeeld. Uitgeverij De Kern, Baarn.

Hojer, D. en Gunilla, K. (2013) Het vrolijke vaginaboekje. Uitgeverij J.H. Gotmer, Haarlem.

Peters, A. (2004). Dochters van de maan. Uitgeverij Altamira-Becht BV, Haarlem.

Riedl, M. (2011) Ontdek de geheimen van vrouwelijke seksualiteit. Uitgeverij Synthese, Rotterdam.

Sterck, de, M. (2010) Bloei. Uitgeverij Meulenhoff en Marita de Sterck, Antwerpen.

Northrup, C. (2009). Vrouwenlichaam, vrouwenwijsheid. Uitgeverij Altamira-Becht BV, Haarlem.

Shuttle, P. en Redgrove, P. (1980) The wise wound. Penguin Books Ltd. , Middlesex (Engeland).

Versteeg, Y. en Kuipert, M. (2008). Hoera, ik ben ongesteld. Uitgeverij Hoera, Den Haag.

Wolf, N. (1997) Verwarrende tijden. De Boekerij bv, Amsterdam.

http://www.mum.org

Ons herstorisch lichaam (4): de ‘bloody days’ als erf-goed

Alhoewel de gevonden informatie over de overgangsrituelen van ‘meisje naar vrouw’ me voedden, bleef ik zitten met de vraag rondom de hele taboesfeer van menstruatiebloed: ‘Waarom werd en wordt het zo ‘verketterd’? Na een paar dagen, waarbij ik het onderwerp liet ‘rusten’, viel me te binnen: ‘Omdat het een bron van kracht is!’ Met deze opflakkerende woorden, struinde ik richting ‘bibliotheek Brussel‘ en trof, na lang zoeken -eindelijk!-, ‘The wise wound’ en ‘Dochters van de maan’*. Het werd me al lezende duidelijk: bloeden was ooit een bron van ferm gerespecteerde, sacrale vrouwenkracht!

De menstruatiecyclus**, gekoppeld aan de seizoenen, maanstanden en de vrouwenfasen, werd me duidelijk:

maancyclus-maaanmeiden

Uit ‘Maanmeiden’ door C. Baard en K. Persons.

  • dag 1 tot 7: ‘maagd’/wassende maan/lente/ontkieming

Met de groei van onze eicellen, ontkiemen ook frisse ideeën. We hebben inspiratie en maken plannen.

  • dag 8 tot 15: ‘moeder’/volle maan/zomer/periode van bloei

De eicel komt vrij. We voeren onze plannen uit, zoeken actief anderen op. Op sexueel vlak zijn we ‘romantisch’ ingesteld.

  • dag 16 tot 23: ‘wijze vrouw’/ afnemende maan/ herfst/glorieus narijpen

Onze oestrogenenproduktie daalt. Ons intuïtief weten wordt scherper, we zijn ontvankelijker voor de natuur, kunst,… en kunnen meer gaan dromen. Ons reflectievermogen neemt toe en op sexueel vlak nemen we het initiatief in handen.

  • dag 23 tot 28: ‘transformerende vrouw’/donkere maan/winter/verdiepen

We bloeden en laten los, onze dromen worden rijker. We blijven intuïtief dicht bij onzelf en onze sexualiteit is rauw en zonder franjes:

Ik vroeg me een aantal zaken af:

We leven in een cultuur die ‘productiviteit’, ‘jeugdigheid’, ‘rationaliteit’ en ‘extraversie’ als hoogste goed aanziet plus de openlijk sexueel initiatiefnemende vrouw bestempelt als ‘hoerig’: de twee laatste cyclusfasen zijn duidelijk in tegenstelling tot de maatschappelijke norm. Is het toeval dat PMS zich voordoet in de voorlaatste fase en pijnlijke menstruatiekrampen in de laatste fase optreden? Wat zou er gebeuren indien de menstruatie en de kwaliteiten van de ‘herfst’ en de ‘winter’ een maatschappelijk draagvlak hadden? Waarom is de menstruatie in de geschiedenis door mannen zo gedevalueerd – van wat zijn ze zo bang (geweest)?

Zelf begon ik ideëen bijeen te sprokkelen om mijn eigen bloed(ingen) te ankeren…

© Debby Van Linden

*Boeken en andere brontitels zullen opgesomd worden in het volgende en laatste deel over menstruatie.

**Dit ‘model’ is niet bedoeld als bepalend, vastliggend of stigmatiserend en is onderhevig aan individuele factoren – de dagen zijn steeds ‘bij benadering’.

Ons herstorisch lichaam (3): de ‘bloody days’ als erf-goed

Na het sprokkelen en construeren van ‘Roodkapje, the new version‘, dook ik dieper de boeken in naar inwijdingsrituelen bij de menarche…

Bij haar Kinaalda krijgt het meisje juwelen van van turquoise stenen. Deze staan voor 'heilig', 'geluk' en 'schoonheid'.

Bij haar ‘Kinaalda’ krijgt het meisje juwelen van turquoise stenen. Deze staan voor ‘heilig’, ‘geluk’ en ‘schoonheid’ (Apache).

Laatste fase van de 'Kinaldaa' -ceremonie - de overgang van meisje naar vrouw' - de 'nieuwgeboren vrouw' wandelt de opkomende zon in.

Laatste fase van de ‘Kinaldaa’ -ceremonie – de overgang van meisje naar vrouw’ – de ‘nieuwgeboren vrouw’ wandelt de opkomende zon in (Navajo). Foto door J. Running

De ‘van meisje tot vrouw’-rituelen van de Apache, Mbuti en Navajo bestuderende, vielen me een aantal overeenkomsten op:

  • het overgangsritueel neemt een paar dagen in beslag, waarbij een eventuele voorbereidingsperiode tot een jaar kan duren: telkens wordt de ‘geboorte tot vrouw’ duidelijk gemarkeerd.
  • het meisje wordt bijgestaan door andere vrouwen die haar informeren over de menstruatiecyclus, haar bloed(ingen), sexualiteit, vruchtbaarheid en voorbehoedsmiddelen en haar tevens helpen, steunen en aanmoedigen
  • de proeven die ze ondergaat vergen een houding van moed, doorzettingsvermogen en kracht (fysiek en mentaal)
  • haar overgang en de overgangsperiode wordt geëerd en bekrachtigd door de hele gemeenschap (mannen en vrouwen)
  • onder verschillende benamingen wordt het meisje steeds als representatie van een scheppende Godin gezien en in die hoedanigheid een groot respect betoond
  • periodes van afzondering zijn bedoeld om informatie te laten bezinken, bepaalde opdrachten zich eigen te maken en vooral om de stem van het eigen innerlijke te ontmoeten.
'Veranderende vrouw' als Godin bij de Apache.

‘Veranderende vrouw’ als eeuwig transformerende, nooit stervende Godin – de meest aanbeden godheid bij de Apache.

Wauw, deze positieve, steunende en door de clan bekrachtigde rituelen boeiden me en schonken me positief erfgoed, wat een verschil met mijn eigen ervaring! Alhoewel ik niet bij deze volkeren leefde en de mijlpaal die de menarche vormde niet kon overdoen, gaf het bestuderen van deze rituelen me vrouwenkracht: ‘bloeden’ werd geëerd! Ik vroeg me af wat deze positieve connotatie deed met deze vrouwen, hoe zij de ongeveer 35 jaar dat ze menstueerden ervaarden na zo’n allesomvattende, positief verankerende cermonie te hebben doorlopen. En wat zou het doen als ikzelf eens een ritueel deed ter ere van het levensgevende vrouwenbloed?

Na deze informatie tot me genomen te hebben, ging ik op zoek naar even bekrachtigende informatie over menstruatiebloed en de cyclus zelf…

© Debby Van Linden

Ons herstorisch lichaam: de ‘bloody days’ als erf-goed (2)

‘Pijn’, ‘schaamte’, ‘onreinheid’,… ik vond deze thema’s keer op keer terug… tot ik het kotsbeu was: Kali*-gewijs smakte ik de informatie tegen de muur… ik wilde Herstory!

Na een adempauze begon ik terug te zoeken… en kwam een sprookje** tegen…

De inwijding

Het mij bekende verhaal van Roodkapje bleek roots te hebben in verschillende landen, waaronder Frankrijk (‘conte ma mere grand’) en Italië (‘La finta Nonna’), telkens met iets andere wendingen en/of figuranten die een jonge vrouw zal tegenkomen. Mijn Vlaamse erfenis kwam uit de boeken van Andersen en de gebroeders Grimm, met vaak passieve vrouwenfiguren. Vanuit verschillende bronnen sprokkelde ik het inwijdingsverhaal ‘Roodkapje: van meisje tot vrouw’ samen dat me vrouwenkracht schonk:

Into-the-Woods-640x360

De rode kap van Roodkapje duidt op de eerste stap in ‘vrouw worden’: de eerste menstruatie, met ‘bloedrood’ als levensgevende, dynamische en actieve kleur. Roodkapjes moeder weet dat het nu tijd is om haar dochter op pad te sturen – de inwijdingsweg naar grootmoeder, de wijze vrouw met kennis van de diepste mysteries, af te leggen. Roodkapje gat het bos in, daar waar Vrouwe Natuur (of de Godin) haar woonplaats heeft. Al snel treedt ze van het geijkte pad af, ze volgt immers haar intuïtie en die vertelt haar haar eigen weg te gaan. Niet veel later komt ze de wolf tegen. Roodkapje is op haar hoede als deze vraagt: ‘Ik zit klem met mijn poot, help mij me te bevrijden!’. Na enige aarzeling opent ze de klem, trekt de dierenpoot eruit en verbind deze met bloedstelpende bladeren. En waar ik verwachte aan het ‘opeten’–stuk te zijn gekomen, nam het verhaal een andere wending: de wolf gaf haar een wimper en zei: ‘Hier, neem mee als dank, door deze wimper kan je gluren en dan weet je onmiddellijk wie goed is en wie niet.’

the-wolf-red-riding-hood-321640-1024x576

Sinds die dag keek Roodkapje doorheen de suikerzoete, doch valse beloftes van mensen, hun beperkende, machtsgebonden motieven en zag ze ook de liefdevolle en oprechte daden, vriendelijke bedoelingen en minnaars die hun hart toonden: ze maakte gebruik van haar geschenk dat haar niet van alle, maar wel voor veel onheil behoedde op haar verdere weg….

En verder…

Roodkapje ‘to the next level‘: ik was verkocht! Tegelijkertijd voelde ik het pijnlijke gemis van zoveel vrouwenwijsheid die me op jongere leeftijd zo van pas zou gekomen zijn. Vanuit dat gemis, die wonde, voelde ik een hunkering naar ‘meer’: meer herstorisch erfgoed, meer ‘bloedgeheimen’…

© Debby Van Linden

*Kali weerspiegelt – als Indische godin – ‘constructieve, rechtvaardige vrouwenwoede’: hierover later meer. 

** Het boek ‘De ontembare vrouw’ van Cl. P. Estés is mijn ‘Vrouwenbijbel’: sprookjes, symboliek en psychekracht komen hierin rijkelijk aan bod. 

Ons herstorisch lichaam: de ‘bloody days’ als erf-goed (1)

Een blogstukje wijten aan één van de natuurlijkste processen, het leek me een kwestie van een kleine periode van studiewerk. Het draaide echter anders uit: een proces van enkele weken, met bijhorende emoties en omwentelingen, kondigde zich aan…

Het begin…

Er waren weinig boeken te vinden over menstruatie en daarin kwam dezelfde onderwerpen aan bod: de biologische zijde van de cyclus (hormonenpieken-en dalen), ‘ziekten’ als PMS* en menstruatiepijn waarbij adviezen of medicinale oplossingen werden opgesomd en ‘hygiënische produkten’ (o.a. maandverband). In bepaalde werken was plaats voor een aantal getuigenissen over hoe meisjes hun menarche -de eerste menstruatie- hadden doorgemaakt: een mix van negatieve ervaringen, tekort aan informatie of enkel nadruk op opvangmogelijkheden zoals maandverband, de waarschuwing ‘nu oppassen voor de jongens!’, pijnlijke stiltes en occasioneel een feestgebeuren, veelal met moeder als bondgenote (‘Je bent nu een groot meisje!’). Een duik in de geschiedenis maakte me niet vrolijker: menstrueren werd beschouwd als een vloek of, in het beste geval, een zwakte en bloedende vrouwen waren ofwel zeer gevaarlijk voor het dorpsleven (wegens ‘onrein’), de mayonnaisebereiding en andere culinaire gerechten (gegarandeert een mislukking) of het humeur van de echtgenoot (deze had immers elke dag ‘recht’ op een energieke en actieve vrouw).

menstruatie

werk door Susan Dayal

Na nog enkele keren diepzeeduiken in ‘de oceaan van het bloed’ werd het me duidelijk: hier werd een (maatschappelijk/religieus) verhaal verteld met als thema’s ‘pijn’, ‘vernedering’, ‘verlies’, ‘schaamte’, ‘ziekte’ en ‘onreinheid’. Ik vond nauwelijks informatie over de psychische invloed(en) van de menstruatiecyclus, (positieve) overgangsrituelen, een foto van menstruatiebloed of andere constructieve informatie in mijn eigen cultuur: wat was er hier toch aan de hand? Net op dat moment verscheen de wereldwijde hetze rondom de foto’s van Rupi Kaur, een kunstenares/studente die zichzelf en haar zus al bloedend op foto vastlegde. Deze kwestie maakte het overduidelijk: menstruatie(bloed) was -nog steeds- taboe…

Ik kon het hier echter niet bij laten… ik wilde Herstory, erfgoed!

© Debby Van Linden

* PMS staat voor ‘Pre-menstueel syndroom’: een symptomencluster van klachten – met o.a. ‘agressie’ en ‘acné’ – die enkele dagen voor de menstruatie optreedt. De ‘ontdekking’ van PMS dateert van de jaren ’50.