Ons lichaam: de wijsheid van ‘vier vrouwen in elke vrouw’

Vrouwen die actief hun wijsheid, kennis en levenservaring doorgeven en hierbij vrouwen dichter bij zichzelf en hun kracht brengen, zet ik graag in de kijker… Ria Beyens van VrouwenBron draagt op haar manier het cyclisch herstorisch erfgoed uit.

Na de persoonlijke zoektocht naar het matriarchaal eren van mijn menstruatie, besloot ik ‘Vier vrouwen in elke vrouw’ te volgen als verdieping. Ik wilde deze keer niet zelf het (verdere) opzoekwerk doen, maar de kennis en inspiratie ontvangen én met andere vrouwen in vertrouwen kunnen delen en ‘zijn’ over dit onderwerp. ‘Vier vrouwen in elke vrouw‘ sloot bij mijn wensen over de kracht van de vrouwencyclus aan.

Wat komt aan bod?

De cursus begint met de documentaire ‘The moon inside you’, een verfilming van de persoonlijke zoektocht van Diana Fabianova. Deze jonge vrouw neemt het culturele taboe op menstruatie én haar eigen menstruatiepijn als uitgangspunten om, zowel innerlijk als uiterlijk een reis naar het vrouwelijke aan te vatten.

Vervolgens komt de cyclus letterlijk binnen handbereik via het spel ‘Vier vrouwen in elke vrouw’. Ria legt, met openheid voor vragen en het vertellen van ervaringen, de vier fasen van de cyclus uit (pré-ovulatie, ovulatie, pré-menstruatie en menstruatie) en verbind deze met de maanfasen, seizoenen, de vier vrouwelijke levensfasen en vier vrouwelijke archetypes.

riacyclus

De verbinding tussen de verschillende cyclusfasen, seizoenen, levensfasen en archetypen via het spel ‘Vier vrouwen in elke vrouw’.

Vanuit dit geheel wordt dan het verband gelegd met ons groots vrouwelijk prehistorisch erfgoed. Per fase wordt er vertrokken vanuit de vrouwelijke biologie en worden daarmee verweven cyclische velden van gevoelens, denken, spiritualiteit en seksualiteit zichtbaar. Ria geeft uitleg met woord en beeld: de anatomie van het vrouwelijk bekken, de baarmoeder en vulva, de hormonen,… worden met behulp van nagemaakte modellen getoond en benoemd.

baarmoederviltmetroosjes

Onze baarmoeder op grootte, gemaakt van vilt en wol*.

Ria vult aan met voedingsadvies, herkenbare voorbeelden van gedragsuitingen en emoties én hoe hiermee constructief om te gaan. Maandverband, tampons, de menstruatiecup,… worden vervolgens getoond en toegelicht. Spirituele en intuïtieve invloeden van ons ‘weten’ wordt op een herkenbare en humoristische manier toegelicht.

Wie geeft deze cursus?

Ria Beyens is moeder, echtgenote, vroedvrouw (15 jaar ervaring met thuisbevallingen en zwangerschaps- & kraambedbegeleiding ) en herboriste.

riafoto

Als initiatiefneemster, inspiratrice en medehoedster van VrouwenBron vzw draagt Ria mee herstorisch erfgoed uit. Het vrouwelijke pad bewandelen en ontsluieren is de rode draad in haar hele zijn. Ze verbindt archeologie en geschied-en-is, met biologie en fysiologie, met sociologie en zelfontplooiing, met rituelen en sjamanistische spiritualiteit, tot sleutels die uitnodigen tot voller vrouw zijn, tot ontdekken van de geheimen in jezelf, waardoor je kijk op de wereld en op jezelf voorgoed verandert.

riaboekgesloten
De cyclus in samenhangende opbouw in fotoboekvorm alsook de baarmoeders* van vilt en wol zijn creaties en verwezenlijkingen van Ria.

Persoonlijk proces en ervaring

De persoonlijke zoektocht van Diana herkende ik ten volle: deze transitie en periode van ‘wakker worden’ heb ik een tijd geleden ten volle beleefd. Het culturele taboe (‘Menstruatiebloed is vies!’, ‘Je moet het verbergen!’ en ‘Pas dat je niet lekt!,…)  waren mij zeer bekend. Naast het ontdekken van het minachten van het menstruatiebloed en de cyclus, had ik ook nood aan positieve, erende en respectuitdragende informatie. Daarnaast had ik behoefte om te delen met andere vrouwen: er is immers voor mij geen krachtigere en mooiere be-leven-is over vrouwenprocessen dan met vrouwen samen te zijn hierover.

‘Vier vrouwen’ in elke vrouw was voor mij een bad van verdieping en verinnerlijking: zonder zelf aan het roer te staan, kon ik informatie en ervaringen integreren en binnen nemen. Dit hielp om mijn kwaadheid naar al het menstrueel erfgoed dat mij ontnomen werd verder te (h)erkennen en deze woede om te zetten in een nieuw begin. De samenhang tussen de verschillende fasen én de humoristische aanpak plus het kunnen delen in een veilige emotionele omgeving, maakte dat ik me amuseerde, op een dieper niveau de verbanden kon zien en beleven en een aantal ervaringen kon kaderen. ‘Vier vrouwen in elke vrouw’ is een model dat ik, in alle vrijheid en op mijn eigen tempo, in het leven van alledag en in elke cyclusfase, kan raadplegen als anker, kapstok en als symbool van levend, bezield herstorisch erfgoed dat ik tegelijkertijd zelf ben én uitdraag.

Bijkomende informatie en bronnen:

Website Vrouwenbron vzw met info over data van de cursussen tref je hier, net als de facebookgroep. Ria contacteren kan via riabeyens@gmail.com

*Deze kunnen aangekocht worden via deze link of op de cursus.

© Foto’s: Ria Beyens
© tekst: Debby Van Linden
Advertisements

De patriarchale mist rondom Maria Magdalena

‘Het is me duidelijk dat je dwars doorheen de onzin en vijandigheid die het denken en schrijven over Maria Magdalena kenmerkt, heen moet ploegen om een paar beelden, scherven en fragmenten te vinden die in de troep glinsterend oplichten.’

Mary Gordon

Ze is dé vrouw die doorheen de eeuwen in verschillende hokjes werd gestopt, qua betekenissen en invullingen werd gemanipuleerd en misbruikt: geëtiketteerd als hoer, muze, godin, predikster, mevrouw jezus, boetvaardige zondares,..Sinds de ‘Da Vinci code’ in boek- en filmvorm uitkwam, werd ze daarbovenop tot ‘de graal’, zijnde babymachine, gebombardeerd. Maria Magdalena werd ‘business’: de verkoop van boeken, het toerisme rondom pelgrimstochten in de Franse streken zoals Vézelay,… brachten veel geld in het laatje. Ze is vooral de vrouw die we willen dat ze is… Maar kunnen we een vrouw, en dan specifiek zij, doorheen onze aangeleerde ideeën ook als onafhankelijke entiteit zien? 

In handen van mannen

Paus Gregorius I besliste, niet lang na de benoeming van het christendom als staatsgodsdienst, Maria Magdalena tot boetvaardige hoer te verklaren en te stellen dat jezus bij haar zeven demonen had uitgedreven. Dertien eeuwen later, in 1969, wordt dit etiket op hetzelfde niveau als ‘niet waar’ verklaard. Wie Maria Magdalena dan wél was, wordt niet gezegd: haar identiteit wordt niet prijsgegeven. Ondertussen is het beeld van Maria Magdalena als ‘zondares’ wél in ons collectieve herinnering geplaatst en zien we op schilderijen deze vrouw op haar knieën voor de man, haar patriarchale plaats. In de ‘Da Vinci code’ draait het verhaal om deze vrouw als ‘de graal’: zouden er afstammelingen van jezus bestaan? Deze vraag als leidraad reduceert haar tot ‘mevrouw jezus’, opnieuw een identiteit die gebonden wordt aan een man, opnieuw wordt een vrouw gebruikt om stil te staan bij een man. Blijkbaar zijn het zijn kind(eren) die tellen, niet ‘haar’ en niet ‘hun’ kind(eren)…

mm.jpg

Let’s turn the tables…*

Het verhaal van de schepping waarop de kerk zich baseert vat zich kort samen: de vrouw is verantwoordelijk voor de zonde die we allen dragen, zij wordt als ‘slecht’, ‘minderwaardig’ en ‘schuldig’ gelabeld en dus noodzakelijk ‘onder controle van mannelijk gezag’ geplaatst. Dé ultieme verlosser, in de vorm van een man als autoriteit, duikt echter op en stierf in naam van al onze zonden als mensheid. Hiervoor wordt wél eeuwige dankbaarheid, aanbidding en blindheid naar dogma’s, verhalen in een boek als ‘onaantastbaar’ beschouwende en ‘respect’ naar posities verwacht. Stel dat er geen zonde bestaat? Stel dat de vrouw niet als ‘zondig’ gelabeld wordt? Dan hebben we ook geen ‘verlosser’ nodig, geen instituut dat zich hierop baseert, geen ‘duivels’ en ook geen ‘ketters’, geen absurde constructie van Maria als dienende moeder (ontdaan van alle passie en seksualiteit), en geen beeld van Maria Magdalena als lege huls voor patriarchale opvulling…

Doorheen alle hypotheses die Maria Magdalena in de bijrol houden, plaats ik haar graag in de hoofdrol**, als vrouw met een eigen identiteit. Zij kende het ‘Al’, behield haar eigen naam (waar andere vrouwen in hun naam hun relatie met hun echtgenoot aanduiden), had kennis van gnosis en wijdde jezus in, één van haar trouwe volgelingen. Bij zijn inwijdingsprocessen begeleidde ze hem, was ze noodzakelijk aanwezig: een ritueel avondmaal als voorbode van het sterven van zijn ego, zijn ‘herrijzenis’ als stap naar een nieuwe inwijding,… Zij had kennis van seksualiteit: niet in de beperkte definitie van slechts genitale activiteit, wél van ‘hiëros gamos’, van ‘passie/leven, doodgaan en wederopstaan’: speelsheid, enthousiasme, verbindende en verdiepende stilte, van hartelijkheid, assertiviteit, heilige en kwade woede en verdriet uitende, authenticiteit dragende, … al dan niet met een (seksuele) partner. Samengevat: mens zijnde. Zij was één van de zovele priesteressen van de pré-christelijke samenleving: zij had geen boodschap aan de dualistische en hiërarchische opdeling ‘goede vrouw’ (echtgenote/gelabeld als ‘privé-bezit van man’) versus ‘slechte vrouw’ (prostituée/ gelabeld als ‘publiek bezit’), had haar eigen identiteit waarbij ze deze absurde opsplitsing achter zich liet.

Heb ik het bij het rechte eind? Niet noodzakelijk. Geef ik een nieuwe invulling? Mogelijk. Is dit mijn streven? Wederom ‘mogelijk’. Ik weet wel dat alles wat over vrouwen en hun levens verborgen wordt gehouden in de ‘grote stilte’ van de geschiedenis, wijst op een grote angst voor bewustwording van vrouwen: een vrouw die weigert ‘de Ander’ te zijn…

© Debby Van Linden

* Gebaseerd op Mary Daly’s stellingname dat patriarchale verhalen vaak  omkeringen zijn van het originele.

** Door dit te doen, loop ik grote kans het gedachtegoed  ‘mannenhaatster’, feminazi’, ‘u vind vrouwen beter dan mannen’, e.d. gelabeld te krijgen: invullingen op  basis van een cultureel denken dat een vrouw niet op zichzelf een identiteit kan hebben, enkel mannen hoofdrollen kunnen vervullen en een man onder leiding van een vrouw sowieso hiërarchie betekent met de man als onderdanige.

Bronnen:

Burnstein, D. Geheimen van Maria Magdalena. Servire, Den Haag, 1995.

Daly, M. Voorbij God de vader. De Horstink, Amersfoort, 1983.

Slavenburg, J. Het evangelie van Maria Magdalena. Ankh-Hermes bv, Deventer, 1995.

Van Dijk, D. Maria Magdalena, vrouw naast jezus. Christofoor, 2012.

Van Huffelen, C. Maria Magdalena en de schijn-heiligen. Bet-Huen, 2006.

Godellijk én vrouwelijk: Kali-Ma

Ze is schepster, behoedser en vernietiger; ze brengt een groot ego stevige klappen toe en neemt actief het heft in handen bij een onrechtvaardige situatie: Kali geeft de duidelijke boodschap ‘don’t mess with me!’

Haar verhaal

De ‘legende van Kali’ verschilt naargelang welke bron je raadpleegt. Sterk overeenkomende elementen zijn: tijdens een gevecht tussen goden en demonen, duikt op een cruciaal moment Kali op – een godin die krachtig en rigorieus de tegenstander uitschakelt en zorgt voor herstel.

Haar symbolen

kali

Kali-Ma wordt afgebeeld in het zwart of donkerblauw met een ketting van doodshoofden om haar hals, een zwaard in haar hand en een afgehakt hoofd in haar andere hand. Deze symbolen verwijzen in de Indische cultuur naar de relatie van Kali met het ego: zij zal onverbiddellijk je (ego) ‘onthoofden’ met het zwaard van kennis en verlichting. Dit proces heeft maar één doel: de dualiteit opheffen en vanuit het hart gaan leven. Kali laat zo zien dat uit het ‘zwarte’ steeds ‘nieuw licht’ geboren wordt.

Kali-Ma (h)erkennen en aanwenden

In onze Westerse cultuur zijn wij niet gewend aan een vrouwelijke godheid die fel en rigorieus ingrijpt: vrouwelijke heiligen beantwoorden vaak aan eigenschappen zoals ‘volgzaamheid’, ‘martelaarschap’ of ‘devote maagd’ – wat zegt dit over het vrouwbeeld in onze cultuur? Kali vormt, na een eerste schrikeffect, echter een verfrissende verschijning van vrouwenkracht: als een situatie met diplomatie en vriendelijke kordaatheid niet opgelost wordt, kan het deugd doen je kwaadheid te tonen, je stem door te drukken en je eisen op tafel te leggen. Eénzelfde kracht kan ook aangeboord worden om ‘foert!’ te zeggen tegen een voorstel dat men jou wil opdringen of in handen schuift. Kali-kracht komt ook tot uiting als we iets zeggen dat ‘er boenk op!’ is: we benoemen iets met een paar woorden en verwijzen onverbloemd naar de essentie van het probleem. Alhoewel dit confronterend kan zijn, haalt het langs de andere kant ook ‘de etter uit de wonde’ en kunnen we nadien met een frisse blik verdergaan. Kali is de ultieme evenwichtsbrenger: na een te warme dag, laat zij het donderen, bliksemen en regenen: de hitte wordt weggespoeld.

In onze Westerse cultuur leren wij vanuit ‘ons hoofd’ te leven, te presteren en vooral ‘succes’ te hebben. Kali-Ma zal een groot ego duidelijk maken dat dit geen gezonde situatie is: leren kiezen en ‘hoofd’, ‘hart’ en ‘buik’ integreren, zal ons eerder levensvoldoening brengen.

© Debby Van Linden

Bronnen:

‘De Godin’ door Shahrukh Husain

‘Het godinnenorakel’ door Amy Sophia Marashinsky

Ons herstorisch lichaam (3): de ‘bloody days’ als erf-goed

Na het sprokkelen en construeren van ‘Roodkapje, the new version‘, dook ik dieper de boeken in naar inwijdingsrituelen bij de menarche…

Bij haar Kinaalda krijgt het meisje juwelen van van turquoise stenen. Deze staan voor 'heilig', 'geluk' en 'schoonheid'.

Bij haar ‘Kinaalda’ krijgt het meisje juwelen van turquoise stenen. Deze staan voor ‘heilig’, ‘geluk’ en ‘schoonheid’ (Apache).

Laatste fase van de 'Kinaldaa' -ceremonie - de overgang van meisje naar vrouw' - de 'nieuwgeboren vrouw' wandelt de opkomende zon in.

Laatste fase van de ‘Kinaldaa’ -ceremonie – de overgang van meisje naar vrouw’ – de ‘nieuwgeboren vrouw’ wandelt de opkomende zon in (Navajo). Foto door J. Running

De ‘van meisje tot vrouw’-rituelen van de Apache, Mbuti en Navajo bestuderende, vielen me een aantal overeenkomsten op:

  • het overgangsritueel neemt een paar dagen in beslag, waarbij een eventuele voorbereidingsperiode tot een jaar kan duren: telkens wordt de ‘geboorte tot vrouw’ duidelijk gemarkeerd.
  • het meisje wordt bijgestaan door andere vrouwen die haar informeren over de menstruatiecyclus, haar bloed(ingen), sexualiteit, vruchtbaarheid en voorbehoedsmiddelen en haar tevens helpen, steunen en aanmoedigen
  • de proeven die ze ondergaat vergen een houding van moed, doorzettingsvermogen en kracht (fysiek en mentaal)
  • haar overgang en de overgangsperiode wordt geëerd en bekrachtigd door de hele gemeenschap (mannen en vrouwen)
  • onder verschillende benamingen wordt het meisje steeds als representatie van een scheppende Godin gezien en in die hoedanigheid een groot respect betoond
  • periodes van afzondering zijn bedoeld om informatie te laten bezinken, bepaalde opdrachten zich eigen te maken en vooral om de stem van het eigen innerlijke te ontmoeten.
'Veranderende vrouw' als Godin bij de Apache.

‘Veranderende vrouw’ als eeuwig transformerende, nooit stervende Godin – de meest aanbeden godheid bij de Apache.

Wauw, deze positieve, steunende en door de clan bekrachtigde rituelen boeiden me en schonken me positief erfgoed, wat een verschil met mijn eigen ervaring! Alhoewel ik niet bij deze volkeren leefde en de mijlpaal die de menarche vormde niet kon overdoen, gaf het bestuderen van deze rituelen me vrouwenkracht: ‘bloeden’ werd geëerd! Ik vroeg me af wat deze positieve connotatie deed met deze vrouwen, hoe zij de ongeveer 35 jaar dat ze menstueerden ervaarden na zo’n allesomvattende, positief verankerende cermonie te hebben doorlopen. En wat zou het doen als ikzelf eens een ritueel deed ter ere van het levensgevende vrouwenbloed?

Na deze informatie tot me genomen te hebben, ging ik op zoek naar even bekrachtigende informatie over menstruatiebloed en de cyclus zelf…

© Debby Van Linden