Patriarchale oogkleppen en Alzheimer: ‘Voor God en geld’ stelt ten diepste teleur

Kritische reflectie over ‘Voor God en geld’ – Caermersklooster Gent:

De tentoonstelling pretendeert een overzicht te geven van de Middeleeuwse mens tot de periode van de Franse Revolutie, als invloedsbron op het Vlaanderen van vandaag. Het geheel presenteert zich d.m.v. verschillende thema’s zoals ‘religie’, ‘economie’,…

De inhoud en presentatie schieten echter schromelijk en onintelligent tekort: de tentoonstelling schetst een verhaal vanuit een patriarchaal standpunt, zijnde de man als mens en norm en een foutieve en ondoordachte opvatting over feminisme.

  • in het gedeelte over de Middeleeuwse stad en economie gaat het over ‘boerenzonen die naar de stad trokken en een handel opstarten’: op de schilderijen merken we duidelijk vrouwen die handel drijven (koopvrouwen), zowel alleen als met een man aan hun zijde. Hieruit blijkt een tekortschietende tekst/audiogids in vergelijking met de schilderwerken.
  • het religieuze gedeelte spreekt over ‘heiligen’ en haalt Blasius aan, terwijl de audiogids en tekst van het triptiekgedeelte de heilige Catharina, één der ‘topheiligen’ in de Middeleeuwen, negeert. Waarom mocht Catharina, intelligent en wijs, niet aan bod komen?
  • de burger blijkt enkel een man te zijn die ‘zijn zuurverdiende centen spendeert aan de meisjes van plezier’: de helft van de mensheid wordt niet vernoemd
  • de van oorsprong mystieke beweging bij uitstek die in de Middeleeuwen werd neergezet en maar liefst 800 jaar heeft bestaan en heden nog getuigt via de prachtige, UNESCO-erkende hoven, de begijnen, blinken hier in afwezigheid!
  • twee portretten, geschilderd door Pieter Pietersz, geven een man weer die vrouwentaken uitvoert, zijnde o.a. spinnen. De audiogids vertelt me dat dit ‘spotten met mannen’ iets is voor ‘feministen allerhande, verenig u!’ Het opzoekwerk over feminisme schiet hier ernstig tekort: feminisme gaat over (toegang tot) gelijke machtsverdeling en rechten, niet over spot. De tijdsperiode van deze werken kenmerkt zich trouwen door spot van vele zaken en mensen, niet uitsluitend van mannen.
  • Huts, sponsor van deze tentoonstelling, vind in het naaktschilderij van Dame Fortuna (en vinden we er niet veel Venus-elementen in terug?) de tentoonstelling terug: de patriarchale, oneerbiedige toon geeft het startpunt aan. Teleurstellend dat prof. Van Cauteren haar eigen soortgenoten in de Middeleeuwen en deze van ‘nu’ met grandeur in de steek laat.

De mannelijke ‘god en geld’ viert hier hoogtij, net als oppervlakkigheid en patriarchale geschiedenis waarin de vrouw en haar bijdragen ‘vergeten’ worden…

© Debby Van Linden

 

Advertisements

Fel, puur en recht voor de raap: ‘Feminisme, een nieuw begin’ spreekt duidelijke taal

Vrouwen die actief hun wijsheid, kennis en levenservaring doorgeven en hierbij vrouwen dichter bij zichzelf en hun kracht brengen, zet ik graag in de kijker… Evie Embrechts spreekt klare taal over feminisme, de feministische beweging en seksisme en draagt zo op haar manier het stevig actiegericht, herstorisch erfgoed uit.

‘Feminisme’ is een begrip met vele ladingen: afhankelijk van tijdsperiode en denken, is het woord door een mallemolen van interpretaties, gezichtspunten en opinies gegaan. Toen Evie Embrechts via een crowdfunding aankondigde een degelijke, hedendaagse inleiding tot feminisme en een stevige analyse van de thema’s die vandaag belangrijk zijn, te willen schrijven, aarzelde ik niet. Een donatie en enkele maanden schrijfwerk later, kreeg ik het resultaat in handen. ‘Feminisme, een nieuw begin’, de vraag naar een Nederlandstalige inleiding over feminisme beantwoordende, werd onmiddellijk gebombardeerd tot leesvoer.

Wat komt aan bod?

In vijftien hoofdstukken, samen 380 pagina’s tellende, biedt Embrechts een stevig, doorwinterd en recht-voor-de-raap manifest over feminisme. Deel één handelt over de definitie van feminisme: hoe is het ontstaan en wat is seksisme precies? Het volgende stuk bespreekt geweld en uitbuiting: hoe kaderen we seksueel en fysiek geweld, prostitutie en pornocultuur in deze wereld en wat is hun impact? Daarop volgt ‘kruispuntdenken en bondgenoten’ waarin o.a. de rol van mannen wordt belicht. Eén van de meest ideologische verdedigingen van seksisme wordt op de rooster gelegd in deel vijf, genaamd ‘visies en denkkaders’. Als laatste kijkt Embrechts naar de feministische beweging: waar staan we vandaag? Welke toekomst willen we?

boekEviecover

Wie schreef dit boek?

Portretten feminisme

Evie Embrechts

Evie Embrechts is schrijfster en activiste. Tijdens haar informaticastudies aan de Gentse universiteit kwam ze in contact met de antiracistische beweging. Haar bewustzijn rondom sociale mechanismen, gender en pornocultuur vond een raakvlak met de bibliotheekboeken over feminisme. Enige tijd later ontstond de groep FEL, de blog ‘De Tweede Sekse‘, een feministisch startpakket en vele bijdragen aan websites en tijdschriften. Embrechts heeft ondertussen vijftien jaar ervaring in linkse, antiracistische en feministische actiegroepen en schrijft voor heel wat websites, tijdschriften en blogs.

Persoonlijke visie

feminismeeennieuwbeginBLOEM

Embrechts zet op heldere, concrete en rechttoe-rechtaan wijze het fundament van feminisme uiteen: verzet tegen onderdrukking van vrouwen. Vlot geschreven en zonder franjes haalt ze visies en standpunten over seksueel en fysiek geweld, prostitutie en pornocultuur aan met een uiteenzetting van oplossingen en denkpistes. Veelgehoorde stellingen worden onderuit geveegd en een lans voor een nieuwe, feministische start wordt opgestoken. Embrechts’ boek leest als een trein, doet je nadenken, stilstaan en weer verder gaan. Concepten die ik tot mijn basiskennis rekende, werden opgefrist en op een rij geplaatst. Kortweg: een aanrader!

Meer informatie?

Alle info over het boek tref je op de website of kan je volgen via de facebookpagina. Embrechts’ boek kwam uit op 26 maart ll., data en locaties van haar boekentour tref je hier.

© foto’s: Evie Embrechts

© tekst: Debby Van Linden