Fel, puur en recht voor de raap: ‘Feminisme, een nieuw begin’ spreekt duidelijke taal

Vrouwen die actief hun wijsheid, kennis en levenservaring doorgeven en hierbij vrouwen dichter bij zichzelf en hun kracht brengen, zet ik graag in de kijker… Evie Embrechts spreekt klare taal over feminisme, de feministische beweging en seksisme en draagt zo op haar manier het stevig actiegericht, herstorisch erfgoed uit.

‘Feminisme’ is een begrip met vele ladingen: afhankelijk van tijdsperiode en denken, is het woord door een mallemolen van interpretaties, gezichtspunten en opinies gegaan. Toen Evie Embrechts via een crowdfunding aankondigde een degelijke, hedendaagse inleiding tot feminisme en een stevige analyse van de thema’s die vandaag belangrijk zijn, te willen schrijven, aarzelde ik niet. Een donatie en enkele maanden schrijfwerk later, kreeg ik het resultaat in handen. ‘Feminisme, een nieuw begin’, de vraag naar een Nederlandstalige inleiding over feminisme beantwoordende, werd onmiddellijk gebombardeerd tot leesvoer.

Wat komt aan bod?

In vijftien hoofdstukken, samen 380 pagina’s tellende, biedt Embrechts een stevig, doorwinterd en recht-voor-de-raap manifest over feminisme. Deel één handelt over de definitie van feminisme: hoe is het ontstaan en wat is seksisme precies? Het volgende stuk bespreekt geweld en uitbuiting: hoe kaderen we seksueel en fysiek geweld, prostitutie en pornocultuur in deze wereld en wat is hun impact? Daarop volgt ‘kruispuntdenken en bondgenoten’ waarin o.a. de rol van mannen wordt belicht. Eén van de meest ideologische verdedigingen van seksisme wordt op de rooster gelegd in deel vijf, genaamd ‘visies en denkkaders’. Als laatste kijkt Embrechts naar de feministische beweging: waar staan we vandaag? Welke toekomst willen we?

boekEviecover

Wie schreef dit boek?

Portretten feminisme

Evie Embrechts

Evie Embrechts is schrijfster en activiste. Tijdens haar informaticastudies aan de Gentse universiteit kwam ze in contact met de antiracistische beweging. Haar bewustzijn rondom sociale mechanismen, gender en pornocultuur vond een raakvlak met de bibliotheekboeken over feminisme. Enige tijd later ontstond de groep FEL, de blog ‘De Tweede Sekse‘, een feministisch startpakket en vele bijdragen aan websites en tijdschriften. Embrechts heeft ondertussen vijftien jaar ervaring in linkse, antiracistische en feministische actiegroepen en schrijft voor heel wat websites, tijdschriften en blogs.

Persoonlijke visie

feminismeeennieuwbeginBLOEM

Embrechts zet op heldere, concrete en rechttoe-rechtaan wijze het fundament van feminisme uiteen: verzet tegen onderdrukking van vrouwen. Vlot geschreven en zonder franjes haalt ze visies en standpunten over seksueel en fysiek geweld, prostitutie en pornocultuur aan met een uiteenzetting van oplossingen en denkpistes. Veelgehoorde stellingen worden onderuit geveegd en een lans voor een nieuwe, feministische start wordt opgestoken. Embrechts’ boek leest als een trein, doet je nadenken, stilstaan en weer verder gaan. Concepten die ik tot mijn basiskennis rekende, werden opgefrist en op een rij geplaatst. Kortweg: een aanrader!

Meer informatie?

Alle info over het boek tref je op de website of kan je volgen via de facebookpagina. Embrechts’ boek kwam uit op 26 maart ll., data en locaties van haar boekentour tref je hier.

© foto’s: Evie Embrechts

© tekst: Debby Van Linden

 

 

Op zoek naar de wijze vrouw… (1)

Met het vorderen van de leeftijd, het verschijnen van de eerste wijsheidslijnen en de eerste zilveren haren, werd ik me meer bewust van ‘ouderdom’. En ineens was ze daar, dé vraag: ‘Welk beeld heb ik meegekregen van ‘de oude vrouw’? Was ik zelf dat beeld aan het worden? Welke rolmodellen heb ik in mijn cultuur ter beschikking?’ Ik voelde aan mijn theewater dat een nieuw onderwerp me te pakken had, dat ik ging graven, zoeken en uitpluizen tot ik zou voelen ‘ik ben er’.

‘Dé krachtige, oude vrouw’, ‘mijn oude, wijze vrouw’ waar zat ze?

crone

Een eerste bibliotheekbezoek met het onderwerp ‘ouder wordende vrouw’ stemde me triest: de boeken stonden geclasseerd bij ‘ziekte’, ‘klachten’ en/of ‘kwalen’. Was ouder worden gelijk aan ziekte? Wat ik vond, waren werken die in ofwel in de categorie ‘tips om zo lang mogelijk (er) jeugdig te blijven (uitzien)’ ofwel in de rubriek ‘medisch handboek voor gebrekkigen’ thuishoorden. Alhoewel de lichamelijke veranderingen niet te ontkennen zijn, trof het me geen enkel boek te vinden over de voordelen van ouder worden, van ‘rijpen’ en ‘narijpen’…

Ik stelde een aantal dingen vast:

  • de reguliere werken over ‘ouderdom’ zouden me niet vooruithelpen
  • de oudere vrouwen in mijn omgeving waren allesbehalve ‘oud en afgeschreven’, ze bezaten een wijsheid en levenservaring waar ik op tijd en stond graag tegenaan leunde
  • in onze cultuur staat ‘ouderdom’ op gelijke voet met ‘aftakeling’
  • in de media zie ik weinig oude(re) vrouwen: op enkele uitzonderingen na verdwijnen vrouwen van het scherm en uit de tijdschriften vanaf zo’n 35 jaar.

heks23

  • de oude vrouw in sprookjes en verhalen is per definitie oud, lelijk, kwaadaardig en listig – en dus een gevaarlijke heks (‘Hans en Grietje’) – ofwel een stiefmoeder die concurreert met haar stiefdochter vanwege haar schoonheid (‘Sneeuwitje’)
  • daar waar mannen met grijze haren in onze cultuur ‘gedistingeerd’ en ‘matuur’ worden genoemd, wordt een vrouw met het rijpen van de leeftijd ‘(sexueel) onaantrekkelijk’

Uit ervaring met het vorige thema dat aan me trok, wist ik dat de sleutel naar vrouwenkracht lag in het verder zoeken, mijn vraag naar een gezond beeld van de oudere vrouw te blijven stellen, te gaan graven in de diepte van de geschiedenis, de beelden die ik nu had in een ander licht te houden, te speuren naar symbolen, verhalen, andere culturele gebruiken en rituelen… kortom: een ‘herstory‘ bijeensprokkelen, een krachtig erfgoed dat ik vervolgens kon internaliseren.

© Debby Van Linden

Herstorisch rolmodel: Isabel Allende (1942)

Als Chileens-Amerikaanse schrijfster heeft ze zo’n 25 boeken op haar naam staan, deze worden vanuit het Spaans in 30 talen uitgegeven in meer dan 15 landen wat leidt tot zo’n 56 miljoen aan verkochte exemplaren wereldwijd. Deze vrouw won met haar auteurschap en haar inzet voor vrouwenrechten via de Isabel Allende Foundation, opgericht na de dood van haar dochter in 1996, 50 awards in meer dan 15 landen – o.a. de Presidential Medal of Freedom in 2015. Isabel Allende, wonende in Californië, weet van aanpakken.

Crédito: Lori Barra/Divulgação. Escritora Isabel Allende.

Foto door Lori Barra.

Herstorische achtergrond

Allende begon op jonge leeftijd met schrijven vanuit haar werk als journaliste. Tijdens een interview kreeg ze de tip haar pen op te pakken ‘daar ze vol ideëen zat.’ Na een verzameling verhalen samen te brengen, typt ze haar eerste roman uit. Ze ving een aantal keer bot, gaf echter niet op en kwam terecht bij een Spaanse uitgeverij. ‘Het huis met de geesten’ werd een succes en in de jaren erna volgden ‘Ripper’, ‘Eva Luna’, ‘Het eiland onder de zee’,… en de net verschenen versie van ‘De Japanse minnaar’. Allendes stijl kan nog het best omschreven worden als ‘mytisch realisme’ en ‘sterke vrouwen in de hoofdrol(len).

huisMetDeGeesten••••.indd

In 1998 waagde ze zich met ‘Afrodite’ op een ander terrein: in dit kook- en verhalenboek schuift ze door middel van anekdotes en recepten de kunst van voedsel en erotiek naar voren. Allende legt hiermee – zonder blozen – het begrip ‘sensualiteit’ bloot, vermeld de ‘verborgen’ minnaars van vrouwen in de 17e en 18 eeuw (‘cicisbeo’) en geeft haar mening en bereidingen over afrodisiaca mee. Deze auteur schrijft en spreekt in een taal die zich kenmerkt als pittig humoristisch, persoonlijk, confronterend én pakkend tegelijkertijd. In maart 2007 gaf ze voor Ted-Ex, met vrouwenrechten als thema,  een daverende speech onder de noemer ‘Tales of Passion’.

Isabel Allende: klein in gestalte, groot in vrouwenkracht!

Bronnen:

Allende, I. (1998). Afrodite. Liefdesverhalen en andere zinnenprikkels. Uitgeverij Wereldbibliotheek, Amsterdam.

http://www.isabelallende.com