Ons lichaam: de wijsheid van ‘vier vrouwen in elke vrouw’

Vrouwen die actief hun wijsheid, kennis en levenservaring doorgeven en hierbij vrouwen dichter bij zichzelf en hun kracht brengen, zet ik graag in de kijker… Ria Beyens van VrouwenBron draagt op haar manier het cyclisch herstorisch erfgoed uit.

Na de persoonlijke zoektocht naar het matriarchaal eren van mijn menstruatie, besloot ik ‘Vier vrouwen in elke vrouw’ te volgen als verdieping. Ik wilde deze keer niet zelf het (verdere) opzoekwerk doen, maar de kennis en inspiratie ontvangen én met andere vrouwen in vertrouwen kunnen delen en ‘zijn’ over dit onderwerp. ‘Vier vrouwen in elke vrouw‘ sloot bij mijn wensen over de kracht van de vrouwencyclus aan.

Wat komt aan bod?

De cursus begint met de documentaire ‘The moon inside you’, een verfilming van de persoonlijke zoektocht van Diana Fabianova. Deze jonge vrouw neemt het culturele taboe op menstruatie én haar eigen menstruatiepijn als uitgangspunten om, zowel innerlijk als uiterlijk een reis naar het vrouwelijke aan te vatten.

Vervolgens komt de cyclus letterlijk binnen handbereik via het spel ‘Vier vrouwen in elke vrouw’. Ria legt, met openheid voor vragen en het vertellen van ervaringen, de vier fasen van de cyclus uit (pré-ovulatie, ovulatie, pré-menstruatie en menstruatie) en verbind deze met de maanfasen, seizoenen, de vier vrouwelijke levensfasen en vier vrouwelijke archetypes.

riacyclus

De verbinding tussen de verschillende cyclusfasen, seizoenen, levensfasen en archetypen via het spel ‘Vier vrouwen in elke vrouw’.

Vanuit dit geheel wordt dan het verband gelegd met ons groots vrouwelijk prehistorisch erfgoed. Per fase wordt er vertrokken vanuit de vrouwelijke biologie en worden daarmee verweven cyclische velden van gevoelens, denken, spiritualiteit en seksualiteit zichtbaar. Ria geeft uitleg met woord en beeld: de anatomie van het vrouwelijk bekken, de baarmoeder en vulva, de hormonen,… worden met behulp van nagemaakte modellen getoond en benoemd.

baarmoederviltmetroosjes

Onze baarmoeder op grootte, gemaakt van vilt en wol*.

Ria vult aan met voedingsadvies, herkenbare voorbeelden van gedragsuitingen en emoties én hoe hiermee constructief om te gaan. Maandverband, tampons, de menstruatiecup,… worden vervolgens getoond en toegelicht. Spirituele en intuïtieve invloeden van ons ‘weten’ wordt op een herkenbare en humoristische manier toegelicht.

Wie geeft deze cursus?

Ria Beyens is moeder, echtgenote, vroedvrouw (15 jaar ervaring met thuisbevallingen en zwangerschaps- & kraambedbegeleiding ) en herboriste.

riafoto

Als initiatiefneemster, inspiratrice en medehoedster van VrouwenBron vzw draagt Ria mee herstorisch erfgoed uit. Het vrouwelijke pad bewandelen en ontsluieren is de rode draad in haar hele zijn. Ze verbindt archeologie en geschied-en-is, met biologie en fysiologie, met sociologie en zelfontplooiing, met rituelen en sjamanistische spiritualiteit, tot sleutels die uitnodigen tot voller vrouw zijn, tot ontdekken van de geheimen in jezelf, waardoor je kijk op de wereld en op jezelf voorgoed verandert.

riaboekgesloten
De cyclus in samenhangende opbouw in fotoboekvorm alsook de baarmoeders* van vilt en wol zijn creaties en verwezenlijkingen van Ria.

Persoonlijk proces en ervaring

De persoonlijke zoektocht van Diana herkende ik ten volle: deze transitie en periode van ‘wakker worden’ heb ik een tijd geleden ten volle beleefd. Het culturele taboe (‘Menstruatiebloed is vies!’, ‘Je moet het verbergen!’ en ‘Pas dat je niet lekt!,…)  waren mij zeer bekend. Naast het ontdekken van het minachten van het menstruatiebloed en de cyclus, had ik ook nood aan positieve, erende en respectuitdragende informatie. Daarnaast had ik behoefte om te delen met andere vrouwen: er is immers voor mij geen krachtigere en mooiere be-leven-is over vrouwenprocessen dan met vrouwen samen te zijn hierover.

‘Vier vrouwen’ in elke vrouw was voor mij een bad van verdieping en verinnerlijking: zonder zelf aan het roer te staan, kon ik informatie en ervaringen integreren en binnen nemen. Dit hielp om mijn kwaadheid naar al het menstrueel erfgoed dat mij ontnomen werd verder te (h)erkennen en deze woede om te zetten in een nieuw begin. De samenhang tussen de verschillende fasen én de humoristische aanpak plus het kunnen delen in een veilige emotionele omgeving, maakte dat ik me amuseerde, op een dieper niveau de verbanden kon zien en beleven en een aantal ervaringen kon kaderen. ‘Vier vrouwen in elke vrouw’ is een model dat ik, in alle vrijheid en op mijn eigen tempo, in het leven van alledag en in elke cyclusfase, kan raadplegen als anker, kapstok en als symbool van levend, bezield herstorisch erfgoed dat ik tegelijkertijd zelf ben én uitdraag.

Bijkomende informatie en bronnen:

Website Vrouwenbron vzw met info over data van de cursussen tref je hier, net als de facebookgroep. Ria contacteren kan via riabeyens@gmail.com

*Deze kunnen aangekocht worden via deze link of op de cursus.

© Foto’s: Ria Beyens
© tekst: Debby Van Linden

Ons herstorisch lichaam (5): de ‘bloody days’ als erf-goed*

Verder duikend in de boeken kwam ik een aantal wijze en verrassende zaken over menstruatiebloed en de cyclus tegen: mijn beeld van ‘evolutie’ veranderde en ik probeerde nieuwe bewoordingen uit…

De cyclus

– de menstruatiecyclus wordt ook wel ‘dans van het leven’ genoemd: geen ‘dans’, geen ‘leven’, geen evolutie (geen kinderen en ook geen genen om door te geven!).

– Onze cyclus uit zich als een teken van gezondheid daar wij veranderen en juist dit transformeren wijst op beweging en stroming. Starheid, vastzitten,… zijn tekens die wijzen op disharmonie.

– als vrouw scheppen wij zo’n 35 jaar van ons leven via één van de krachtigste ritmes: we laten onze ideeën rijpen (net als een eitje), laten los wat niet meer nodig is en vernieuwen (menstrueren). Kort gezegd: wij zijn alchemisten. Niet voor niets zijn de alchemistenkleuren: wit, rood en zwart – overeenkomende met de vrouwenfasen ‘meisje’, ‘moeder’ en ‘wijze vrouw’.

– menstrueren verbindt ons met andere vrouwen: na een kleine periode zullen samenlevende vrouwen gelijktijdig gaan menstrueren. Kortweg:wij zijn verbonden door middel van onze cyclus, wij zijn ‘bloed-verwanten’.

download

Ons bloed

– menstruatiebloed is rijk aan stikstof en mineralen: verdund met koud water is dit de ideale plantenvoeding! Vroeger werden menstruerende vrouwen het veld opgestuurd om al bloedend de aarde te voeden, zo was men zeker van een goede oogst.

– menstrueren noemen we in onze cultuur ‘ongesteld zijn’: ik beklemtoon eerder ‘welgesteld’ daar menstrueren een onmetelijke rijkdom in zich draagt: bloed is leven.

– mama’s bloed en slijm zijn één van de eerste geuren die we kennen: wanneer we geboren worden, zijn we bedekt met deze substanties. Tijdens onze groeiperiode in haar buik, voeden we ons met haar bloed – de ‘rode draad’ van het leven.

– de menarche vormt een belangrijke overgangsfase die in sprookjes haar plaats vind: die eerste bloeding is belangrijk en vormt de motivatie om een andere wereld te gaan verkennen-  het bloeden komt echter niet of onrechtstreeks aan bod in het verhaal- in ‘Roodkapje’ (‘met haar rode kap het bos ingaande’), ‘De kleine zeemeermin’ (zij duikt naar de ‘bovenwereld’ van mensen), ‘Alice in wonderland’ (Alice maakt kennis met de kracht van dromen) en ‘Doornroosje’ (zij prikt zich aan het spinnewiel, bloedt en valt in slaap).

– in haar transformatieprocesproces (met research en rondreizen) naar eerbetoon van menstruatiebloed en vrouwenkracht, maakte kunstenares Vanessa Tiegs onder de naam ‘Menstrala‘ 88 prachtige kunstwerken. Haar verf? Menstruatiebloed.

Tot slot…

Door intens te duiken in dit onderwerp, lostte langzaam een dikke mist van Westerse ideëen en verinnerlijkte socialisatie op. Een overgangsritueel als jong meisje of samenkomsten in de menstruatiehut had ik niet, wel kon ik mijn eigen proces en rituelen vorm geven, mijn herstorisch erfgoed eren…

*Momenteel zoek ik bronnen i.v.m. ‘de overgang’, indien u links/boeken/tips… hebt, nodig ik u vriendelijk uit deze te delen via mail.

© Debby Van Linden

Bronnen:

Volgende boeken gebruikte ik als naslagwerken. Het boek ‘Dochters van de maan’ vind ik qua kwaliteit, leesbaarheid en (h)erkenning betreffende menstruatie het best, ‘The wise wound’ is psychoanalytisch-wetenschappelijk, doch drukt het ongenoegen over het menstruatietaboe en het grote gebrek aan onderzoek gedurende lange tijd zeer goed uit.

Angier, N. (1999). De vrouw. Uitgeverij Prometheus, Amsterdam.

De Beauvoir, S. (2000) De tweede sekse (boek twee). Bijleveld, Utrecht.

Estes, Cl. P. (2000). De ontembare vrouw. Uitgeverij Altamira-Becht BV, Haarlem.

Hales, D. (2000). Vrouwbeeld. Uitgeverij De Kern, Baarn.

Hojer, D. en Gunilla, K. (2013) Het vrolijke vaginaboekje. Uitgeverij J.H. Gotmer, Haarlem.

Peters, A. (2004). Dochters van de maan. Uitgeverij Altamira-Becht BV, Haarlem.

Riedl, M. (2011) Ontdek de geheimen van vrouwelijke seksualiteit. Uitgeverij Synthese, Rotterdam.

Sterck, de, M. (2010) Bloei. Uitgeverij Meulenhoff en Marita de Sterck, Antwerpen.

Northrup, C. (2009). Vrouwenlichaam, vrouwenwijsheid. Uitgeverij Altamira-Becht BV, Haarlem.

Shuttle, P. en Redgrove, P. (1980) The wise wound. Penguin Books Ltd. , Middlesex (Engeland).

Versteeg, Y. en Kuipert, M. (2008). Hoera, ik ben ongesteld. Uitgeverij Hoera, Den Haag.

Wolf, N. (1997) Verwarrende tijden. De Boekerij bv, Amsterdam.

http://www.mum.org

Ons herstorisch lichaam (4): de ‘bloody days’ als erf-goed

Alhoewel de gevonden informatie over de overgangsrituelen van ‘meisje naar vrouw’ me voedden, bleef ik zitten met de vraag rondom de hele taboesfeer van menstruatiebloed: ‘Waarom werd en wordt het zo ‘verketterd’? Na een paar dagen, waarbij ik het onderwerp liet ‘rusten’, viel me te binnen: ‘Omdat het een bron van kracht is!’ Met deze opflakkerende woorden, struinde ik richting ‘bibliotheek Brussel‘ en trof, na lang zoeken -eindelijk!-, ‘The wise wound’ en ‘Dochters van de maan’*. Het werd me al lezende duidelijk: bloeden was ooit een bron van ferm gerespecteerde, sacrale vrouwenkracht!

De menstruatiecyclus**, gekoppeld aan de seizoenen, maanstanden en de vrouwenfasen, werd me duidelijk:

maancyclus-maaanmeiden

Uit ‘Maanmeiden’ door C. Baard en K. Persons.

  • dag 1 tot 7: ‘maagd’/wassende maan/lente/ontkieming

Met de groei van onze eicellen, ontkiemen ook frisse ideeën. We hebben inspiratie en maken plannen.

  • dag 8 tot 15: ‘moeder’/volle maan/zomer/periode van bloei

De eicel komt vrij. We voeren onze plannen uit, zoeken actief anderen op. Op sexueel vlak zijn we ‘romantisch’ ingesteld.

  • dag 16 tot 23: ‘wijze vrouw’/ afnemende maan/ herfst/glorieus narijpen

Onze oestrogenenproduktie daalt. Ons intuïtief weten wordt scherper, we zijn ontvankelijker voor de natuur, kunst,… en kunnen meer gaan dromen. Ons reflectievermogen neemt toe en op sexueel vlak nemen we het initiatief in handen.

  • dag 23 tot 28: ‘transformerende vrouw’/donkere maan/winter/verdiepen

We bloeden en laten los, onze dromen worden rijker. We blijven intuïtief dicht bij onzelf en onze sexualiteit is rauw en zonder franjes:

Ik vroeg me een aantal zaken af:

We leven in een cultuur die ‘productiviteit’, ‘jeugdigheid’, ‘rationaliteit’ en ‘extraversie’ als hoogste goed aanziet plus de openlijk sexueel initiatiefnemende vrouw bestempelt als ‘hoerig’: de twee laatste cyclusfasen zijn duidelijk in tegenstelling tot de maatschappelijke norm. Is het toeval dat PMS zich voordoet in de voorlaatste fase en pijnlijke menstruatiekrampen in de laatste fase optreden? Wat zou er gebeuren indien de menstruatie en de kwaliteiten van de ‘herfst’ en de ‘winter’ een maatschappelijk draagvlak hadden? Waarom is de menstruatie in de geschiedenis door mannen zo gedevalueerd – van wat zijn ze zo bang (geweest)?

Zelf begon ik ideëen bijeen te sprokkelen om mijn eigen bloed(ingen) te ankeren…

© Debby Van Linden

*Boeken en andere brontitels zullen opgesomd worden in het volgende en laatste deel over menstruatie.

**Dit ‘model’ is niet bedoeld als bepalend, vastliggend of stigmatiserend en is onderhevig aan individuele factoren – de dagen zijn steeds ‘bij benadering’.

Ons herstorisch lichaam (3): de ‘bloody days’ als erf-goed

Na het sprokkelen en construeren van ‘Roodkapje, the new version‘, dook ik dieper de boeken in naar inwijdingsrituelen bij de menarche…

Bij haar Kinaalda krijgt het meisje juwelen van van turquoise stenen. Deze staan voor 'heilig', 'geluk' en 'schoonheid'.

Bij haar ‘Kinaalda’ krijgt het meisje juwelen van turquoise stenen. Deze staan voor ‘heilig’, ‘geluk’ en ‘schoonheid’ (Apache).

Laatste fase van de 'Kinaldaa' -ceremonie - de overgang van meisje naar vrouw' - de 'nieuwgeboren vrouw' wandelt de opkomende zon in.

Laatste fase van de ‘Kinaldaa’ -ceremonie – de overgang van meisje naar vrouw’ – de ‘nieuwgeboren vrouw’ wandelt de opkomende zon in (Navajo). Foto door J. Running

De ‘van meisje tot vrouw’-rituelen van de Apache, Mbuti en Navajo bestuderende, vielen me een aantal overeenkomsten op:

  • het overgangsritueel neemt een paar dagen in beslag, waarbij een eventuele voorbereidingsperiode tot een jaar kan duren: telkens wordt de ‘geboorte tot vrouw’ duidelijk gemarkeerd.
  • het meisje wordt bijgestaan door andere vrouwen die haar informeren over de menstruatiecyclus, haar bloed(ingen), sexualiteit, vruchtbaarheid en voorbehoedsmiddelen en haar tevens helpen, steunen en aanmoedigen
  • de proeven die ze ondergaat vergen een houding van moed, doorzettingsvermogen en kracht (fysiek en mentaal)
  • haar overgang en de overgangsperiode wordt geëerd en bekrachtigd door de hele gemeenschap (mannen en vrouwen)
  • onder verschillende benamingen wordt het meisje steeds als representatie van een scheppende Godin gezien en in die hoedanigheid een groot respect betoond
  • periodes van afzondering zijn bedoeld om informatie te laten bezinken, bepaalde opdrachten zich eigen te maken en vooral om de stem van het eigen innerlijke te ontmoeten.
'Veranderende vrouw' als Godin bij de Apache.

‘Veranderende vrouw’ als eeuwig transformerende, nooit stervende Godin – de meest aanbeden godheid bij de Apache.

Wauw, deze positieve, steunende en door de clan bekrachtigde rituelen boeiden me en schonken me positief erfgoed, wat een verschil met mijn eigen ervaring! Alhoewel ik niet bij deze volkeren leefde en de mijlpaal die de menarche vormde niet kon overdoen, gaf het bestuderen van deze rituelen me vrouwenkracht: ‘bloeden’ werd geëerd! Ik vroeg me af wat deze positieve connotatie deed met deze vrouwen, hoe zij de ongeveer 35 jaar dat ze menstueerden ervaarden na zo’n allesomvattende, positief verankerende cermonie te hebben doorlopen. En wat zou het doen als ikzelf eens een ritueel deed ter ere van het levensgevende vrouwenbloed?

Na deze informatie tot me genomen te hebben, ging ik op zoek naar even bekrachtigende informatie over menstruatiebloed en de cyclus zelf…

© Debby Van Linden