Fel, puur en recht voor de raap: ‘Feminisme, een nieuw begin’ spreekt duidelijke taal

Vrouwen die actief hun wijsheid, kennis en levenservaring doorgeven en hierbij vrouwen dichter bij zichzelf en hun kracht brengen, zet ik graag in de kijker… Evie Embrechts spreekt klare taal over feminisme, de feministische beweging en seksisme en draagt zo op haar manier het stevig actiegericht, herstorisch erfgoed uit.

‘Feminisme’ is een begrip met vele ladingen: afhankelijk van tijdsperiode en denken, is het woord door een mallemolen van interpretaties, gezichtspunten en opinies gegaan. Toen Evie Embrechts via een crowdfunding aankondigde een degelijke, hedendaagse inleiding tot feminisme en een stevige analyse van de thema’s die vandaag belangrijk zijn, te willen schrijven, aarzelde ik niet. Een donatie en enkele maanden schrijfwerk later, kreeg ik het resultaat in handen. ‘Feminisme, een nieuw begin’, de vraag naar een Nederlandstalige inleiding over feminisme beantwoordende, werd onmiddellijk gebombardeerd tot leesvoer.

Wat komt aan bod?

In vijftien hoofdstukken, samen 380 pagina’s tellende, biedt Embrechts een stevig, doorwinterd en recht-voor-de-raap manifest over feminisme. Deel één handelt over de definitie van feminisme: hoe is het ontstaan en wat is seksisme precies? Het volgende stuk bespreekt geweld en uitbuiting: hoe kaderen we seksueel en fysiek geweld, prostitutie en pornocultuur in deze wereld en wat is hun impact? Daarop volgt ‘kruispuntdenken en bondgenoten’ waarin o.a. de rol van mannen wordt belicht. Eén van de meest ideologische verdedigingen van seksisme wordt op de rooster gelegd in deel vijf, genaamd ‘visies en denkkaders’. Als laatste kijkt Embrechts naar de feministische beweging: waar staan we vandaag? Welke toekomst willen we?

boekEviecover

Wie schreef dit boek?

Portretten feminisme

Evie Embrechts

Evie Embrechts is schrijfster en activiste. Tijdens haar informaticastudies aan de Gentse universiteit kwam ze in contact met de antiracistische beweging. Haar bewustzijn rondom sociale mechanismen, gender en pornocultuur vond een raakvlak met de bibliotheekboeken over feminisme. Enige tijd later ontstond de groep FEL, de blog ‘De Tweede Sekse‘, een feministisch startpakket en vele bijdragen aan websites en tijdschriften. Embrechts heeft ondertussen vijftien jaar ervaring in linkse, antiracistische en feministische actiegroepen en schrijft voor heel wat websites, tijdschriften en blogs.

Persoonlijke visie

feminismeeennieuwbeginBLOEM

Embrechts zet op heldere, concrete en rechttoe-rechtaan wijze het fundament van feminisme uiteen: verzet tegen onderdrukking van vrouwen. Vlot geschreven en zonder franjes haalt ze visies en standpunten over seksueel en fysiek geweld, prostitutie en pornocultuur aan met een uiteenzetting van oplossingen en denkpistes. Veelgehoorde stellingen worden onderuit geveegd en een lans voor een nieuwe, feministische start wordt opgestoken. Embrechts’ boek leest als een trein, doet je nadenken, stilstaan en weer verder gaan. Concepten die ik tot mijn basiskennis rekende, werden opgefrist en op een rij geplaatst. Kortweg: een aanrader!

Meer informatie?

Alle info over het boek tref je op de website of kan je volgen via de facebookpagina. Embrechts’ boek kwam uit op 26 maart ll., data en locaties van haar boekentour tref je hier.

© foto’s: Evie Embrechts

© tekst: Debby Van Linden

 

 

Advertisements

Herstorisch rolmodel: Jane Austen, eigenzinnig schrijfster

Ze is het meest bekend door de verfilming van ‘Pride en Prejudice’ (‘Trots en vooroordeel’) en ‘Sense and sensibility’, doch achter de schijnbare idyllische en romantische verhalen geschreven door Jane Austen schuilt een eigen-zin-nige vrouw die een eigen-wijze keuze maakte in een wereld die het pad voor vrouwen al had uitgestippeld…

Herstorische achtergrond

Austen (1775-1817) werd geboren in een welgestelde familie en had een passie voor lezen en schrijven. Vanaf haar tienertijd begon ze te schrijven. Tussen 1811 en 1816 schreef ze vier werken: ‘Emma‘, ‘Sense and sensibility‘, ‘Mansfield Park‘ en ‘Pride and prejudice‘. Hiermee behaalde ze groot succes, zij het onder anoniem auteurschap. Jane kon rekenen op de steun van haar familie: vooral met haar zus Cassandra, tevens een uitstekend schilderes, had ze een sterke band.

Jane_Austen_coloured_version

Jane Austen, naar een portret geschilderd door haar zus Cassandra.

Janes laatste twee romans werden kort na haar overlijden gepubliceerd, nl. ‘Northanger Abbey‘ en ‘Persuasion‘. In schrijfstijl was Jane een vernieuwer: ze gebruikte de indirecte rede, getuigt van realisme in haar woorden en levert commentaar op de sociale constructies die haar omringden. Het huwelijk als brenger van sociale status en economische veiligheid voor de vrouw werd door Jane Austen komisch tot ironisch op de korrel genomen. Ze bestudeerde haar eigen milieu grondig en kon er tegelijkertijd deel van uitmaken: een houding die we nu ‘participerende observatie’ zouden noemen. Eén van haar zes broers, Henry, zorgde via zijn connecties voor de uitgave van haar werken.

seven_novels1

Recente, prachtige uitgave van haar bekendste werken.

Jane, alsook haar zus, gingen hun eigen weg en kozen niet voor het ‘veilige’ huwelijk*, grondig beseffende dat dat het einde van hun creatieve leven zou betekenen. Vanaf het moment dat haar werk vlot over de toonbank ging, koos Jane voor een meer teruggetrokken leven.

Emmajaneausten

Austen vandaag

Jane Austen behoort tot hét literaire Britse canon en haar boeken verkopen als zoete broodjes. Toch, net als bij vele andere herstorische vrouwen van formaat, werd haar erfgoed niet erkend op brede schaal in Engeland. Caroline Criado-Perez bracht daar verandering in: samen met een aantal andere vrouwen protesteerde ze tegen het feit dat op de achterkant van de Britse ponden geen markante vrouw voorkomt in vergelijking met het overaanbod aan mannen – dit met uitzondering van de Queen op de voorkant van de biljetten. De actiegroep haalde, door gebruik van sociale media, een petitie en ondanks een eerste felle tegenkanting van de bank van Engeland, succes: vanaf 2017 zal Jane Austen prijken op de achterkant van de briefjes van vijf pond.

British £10 banknote showing Jane Austen

Het toekomstige 10 pondbriefje met Jane Austen portret, Jane al schrijvend en de woorden van één van haar personages die ook refereren naar haar liefde voor boeken.

Janes liefdesleven staat bij tijden meer in de belangstelling dan haar schrijftalent. Uit de overgebleven correspondentie met haar zus Cassandra kunnen we afleiden dat ze belang hechtte aan het contact met Thomas Lefroy. Of de verschillen in sociale status of eerder de familiale plannen al dan niet tussenbeide kwamen, bestaat bij gebrek aan bewijzen, veel discussie. In ‘Becoming Jane’ komt zowel de waarheidsgetrouwe, vrijgevochten Austen aan bod alsook een geromantiseerde versie van haar ontmoetingen met Lefroy.

Jane Austen was een literair fenomeen die dankzij haar pen en de steun van haar familie ontsnapte aan de sociale druk en verwachtingen van de maatschappij en ons een onverhulde blik in de (adellijke) tijdsgeest van toen toont.

© Debby Van Linden
* Jane verloofde zich, doch brak deze snel erna af.

Bronnen:

Artikel: ‘How social media helped me to get Jane Austen on the ten pound notes’, 11 april 2015, The Gardian.

Tomalin, C. Jane Austen, a life. Vintage books, 1999.

Herstorisch rolmodel: muzikante en activiste Tracy Chapman

Ze kaart sinds 1988 politieke en sociale thema’s aan via haar pakkende muziek, reeg vier Grammy Awards aan elkaar en zet haar activisme ook om in deelname en ondersteuning van o.a. Amnesty International: Tracy Chapman (1964) vormt een voorbeeld van bezielde inzet en gedrevenheid, zonder sterallures of ‘glitter en glamour’!

Herstorische achtergrond

tracy-chapman-35771

Chapman begon met musiceren op de leeftijd van acht jaar. Ondanks de weinige financiële middelen, kreeg ze veel steun van haar moeder. Via een beursprogramma greep ze de kans om verder te studeren: ze koos voor antropologie en Afrikaanse studies. Tijdens haar studententijd trad ze op in lokale clubs en bars waar ze werd opgemerkt en zo een platencontract verkreeg bij Elektra Records. In 1988 werd ‘Fast car’ – een nummer over armoede, hoop en bittere realiteit (voor vrouwen?) – uitgebracht… de rest is herstory: acht kaskrakers van albums en wereldwijd succes.

Muziek met betekenis

Deze vrouw schrijft en componeert muziek met een duidelijk statement: geen overbodige instrumenten, een klok van een stem en liedteksten die je verbazen, doen nadenken en vooral wakker schudden.

If you knew that you would die today, if you saw the face of God and love, would you change?‘ (uit ‘Change’)

Chapman - op wijze leeftijd - tijdens een recente performance op de David Letterman Show: 'Stand by me' van Ben E. King.

Chapman – op wijze leeftijd – tijdens een recente performance op de David Letterman Show: ‘Stand by me’ van Ben E. King.

Tijdens concerten blijft Chapman ‘maagdelijk‘: haar muziek en de boodschap erin staan op de voorgrond, niet haar persoon, niet ‘de show’.

© Debby Van Linden