Herstorisch rolmodel: Ada Byron, oermoeder van het computersysteem (1815-1852)

Ze bedacht de eerste computertaal een eeuw voor computers bestonden en naar haar is ‘ADA’, de computertaal die het Amerikaanse Ministerie van Defensie in 1979 ontwikkelde, genoemd. Tevens is ‘Ada’ de naam van de elektronische nieuwsbrief voor informatici. Ada Byron was als revolutionaire vrouw haar tijd ver vooruit!

Herstorische achtergrond

Als 19e eeuwse Engelse kreeg Ada een ‘onconventionele’ opvoeding van haar moeder, Anne Isabelle Millbanke, en een legertje lesgevers: vooral rekenkunde en muziek werden haar met de paplepel meegegeven. Gezien haar adellijke afkomst kreeg ze niet van de minsten onderricht: Mary Fairfax Somerville – wiskundige, sterrenkundige en auteur van ‘Molecular and Microscopic Science’ – was één van hen en werd Ada’s rolmodel. Deze vrouw stimuleert Ada’s talent en brengt haar in contact met Charles Babbage.

adaprofiel

Deze professor wiskunde aan de universiteit van Cambridge werkte op dat moment aan een denkbeeldige machine die hij de ‘Analytical Engine’ noemde: een systeem dat werkte met ponskaarten en over een geheugen zou beschikken. Terwijl zijn tijdgenoten zijn idee als ‘ongewoon’ en ‘pure fantasie’ beschouwden, begreep Ada – toen 17 jaar! – onmiddellijk de werking van de machine. Daarop beginnen Ada en Charles samen te werken. Ada grijpt haar kans tot verder denkwerk als ze het aanbod krijgt de Franse handleiding van de denkbeeldige machine te vertalen in het Engels. In dat werk verbetert en preciseert ze de handleiding en slaagt ze erin de kansberekening van Bernouilli door het systeem te laten berekenen en dit proces vervolgens neer te pennen – de eerste computerprogrammataal is geboren!*

Behalve vooruitdenkend en intelligent, was Ada zich ook bewust van de beperktheden van de ‘Analytical Engine’, ze schrijft in één van haar nota’s: ‘De Analytical Engine heeft geen enkele ambitie om iets nieuws te creëren. Het toestel kan enkel doen wat wij zeggen te doen. Het kan analyses uitvoeren maar het heeft geen enkel vooruitziende kracht.’

Ada geportretteert door Margaret Carpenter.

Ada geportretteert door Margaret Carpenter.

Ada zal later in conlict komen met Babbage als ze zich realiseert dat hij nooit een project voltooit. Pas na zijn overlijden zal de machine werkelijk geconstrueerd en gebruikt worden. Als eerste computerdeskundige krijgt Ada later het voorstel van Adolphe Quetelet, de grondleger van de statistiek, om samen een handboek te schrijven. Ada’s gezondheid is echter tandende (kanker) waardoor het werk nooit tot stand zal komen.

© Debby Van Linden

*Naast haar werk voedde deze vrouw drie kinderen op.

Bron: Van Den Ende, E. (2008). Karakterdames. Uitgeverij Davidsfonds, Leuven.

Advertisements

One thought on “Herstorisch rolmodel: Ada Byron, oermoeder van het computersysteem (1815-1852)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s